Anushasana Parva Adhyaya 128 Shloka 14 - Mahabharata | Sanskrit | Vedapath

Shloka 14

अध्याय १२८: शिव–उमा संवादः — तिलोत्तमा, श्मशान-मेध्यता, तथा चातुर्वर्ण्य-धर्मः

Chapter 128: Śiva–Umā Dialogue—Tilottamā, the Ritual Valence of the Śmaśāna, and the Fourfold Duty-Code

Devanagari script

सम्पीड्यात्मानमारर्यत्वात्‌ त्वया कश्चिदुपस्कृत: । जितं त्वां मन्यते साधो तेनासि हरिण: कृश:

Translation

साधो! सम्पीड्यात्मानमार्यत्वात् त्वया कश्चिदुपस्कृतः । जितं त्वां मन्यते साधो तेनासि हरिणः कृशः ॥

Word by Word

सम्पीड्यhaving afflicted/pressed

आत्मानम्oneself

आर्यत्वात्from/owing to nobility

त्वयाby you

कश्चित्someone

उपस्कृतःbenefited/obliged (helped)

जितम्conquered/defeated

त्वाम्you

मन्यतेthinks/considers

साधोO good man

तेनtherefore/by that

असिyou are

हरिणःpale/whitish (deer-like in color)

कृशःemaciated/thin

Speaker

ब्राह्मण उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes