Gārhasthya-dharma: Vāsudeva–Pṛthivī-saṃvāda
Householder Duties and Daily Offerings
पयोमूलफलैर्वापि पितृणां प्रीतिमाहरन् । मधुसूदन! स्वाध्यायसे ऋषियोंको बड़ी प्रसन्नता होती है। प्रतेदिन भोजनके पहले ही अनिनिहोत्र एवं बलिवैश्वदेव कर्म करे। इससे देवता संतुष्ट होते हैं। पितरोंकी प्रसन्नताके लिये प्रतिदिन अन्न
payomūlaphalair vāpi pitṝṇāṁ prītim āharan | madhusūdana! svādhyāyena ṛṣīṇāṁ baḍī prasannatā hotī hai | pratidina bhojanāt pūrvam eva agnihotraṁ ca balivaiśvadeva-karma ca kuryāt | etena devatāḥ santuṣyanti | pitṝṇāṁ prasannatāyai pratidinam anna-jala-dugdha athavā phala-mūlaiḥ śrāddhaṁ kartum ucitam |
वायुरुवाच— पयोमूलफलैरपि पितॄणां प्रीतिमाहरन्। मधुसूदन! स्वाध्यायेन ऋषयः प्रहृष्यन्ति॥ प्रतिदिनं भोजनात् पूर्वमेव अग्निहोत्रं बलिवैश्वदेवं च कुर्यात्; तेन देवाः सन्तुष्यन्ति। पितॄणां प्रीतये च प्रतिदिनं अन्नेनोदकेन पयसा वा फलमूलैर्वा श्राद्धं कर्तुं युक्तम्॥
वायुदेव उवाच
A disciplined daily religious life sustains cosmic and social order: svādhyāya pleases the sages, Agnihotra and Bali–Vaiśvadeva satisfy the gods, and simple daily śrāddha offerings (even water, milk, fruits, or roots) honor and content the ancestors.
Vāyudeva addresses Kṛṣṇa (Madhusūdana) while explaining practical duties of dharma, especially the householder’s daily rites—textual recitation, pre-meal offerings, and regular ancestral rites—framing them as reciprocal obligations to sages, gods, and Pitṛs.