काम्येष्टयः प्रायश्चित्तानि च (TS 2.3)
TS 2.3 functions as a deployable catalogue of targeted rites (kāmyeṣṭi) and corrective rites (prāyaścitta) that can be inserted into the Srauta calendar as needed. The text organizes efficacy through deity-selection (Āditya, Varuṇa, Indra, Agni-Soma, Bṛhaspati, etc.), offering-forms (caru, puroḍāśa, multi-kapāla structures), and bandhu-logic that ties social order (viś/ rāṣṭra/ sajāta cohesion), bodily integrity (āyus, indriya, prāṇa), and cosmic stability (dhruva, budhna–agra movement) to ritual geometry. Several units explicitly encode “repair” semantics: restoring radiance, releasing bonds, re-stabilizing community alignment, and reconstituting vitality. In the Shrauta year, these modules serve as a technical toolkit for the Adhvaryu to address contingencies—loss of standing, obstruction, illness-signs, or social fragmentation—while maintaining continuity with the larger yajña-system through standardized implements, altar-space movements, and mantra-vidhi coupling.
Mantra 1
यन् नवम् ऐत् तन् नवनीतम् अभवद् । यद् असर्पत् तत् सर्पिर् अभवद् । यद् अध्रियत तद् घृतम् अभवत् । अश्विनोः प्राणोऽसि तस्य ते दत्तां ययोः प्राणोऽसि स्वाहा । इन्द्रस्य प्राणोऽसि तस्य ते ददातु यस्य प्राणोऽसि स्वाहा । मित्रावरुणयोः प्राणोऽसि तस्य ते दत्तां यस्य प्राणोऽसि स्वाहा । विश्वेषां देवानां प्राणोऽसि ॥
ما كان جديدًا صار زبدًا طريًّا؛ وما سال صار سمنًا؛ وما أُمسِك صار سمنًا مُصفّى. «أنت نَفَسُ الأشفينَين؛ فليمنحاك ذلك—اللذَين أنت نَفَسُهما—سْفاهَا. أنت نَفَسُ إندرا؛ فليمنحك ذلك—الذي أنت نَفَسُه—سْفاهَا. أنت نَفَسُ مِترا وفَرونا؛ فليمنحاك ذلك—اللذَين أنت نَفَسُهما—سْفاهَا. أنت نَفَسُ جميع الآلهة.»
Mantra 2
तस्य ते ददतु येषाम् प्राणोऽसि स्वाहा । घृतस्य धाराम् अमृतस्य पन्थाम् इन्द्रेण दत्ताम् प्रयताम् मरुद्भिः । तत् त्वा विष्णुः पर्यपस्यत् तत् त्वेडा गव्यैरयत् । पावमानेन त्वा स्तोमेन गायत्रस्य वर्तन्योपांसोर्वीर्येण देवस् त्वा सवितोत् सृजतु जीवातवे जीवनस्यायै । बृहद्रथन्तरयोस् त्वा स्तोमेन त्रिष्टुभो वर्तन्या शुक्रस्य वीर्येण देवस् त्वा सवितोत्
فليُعْطِكَ الذين أنتَ حياتُهم—سْوَاهَا. يا سَيْلَ السَّمْنِ، يا طريقَ الخلود—ممنوحًا من إندرا، منطلقًا مع المَرود. ليُحِطْكَ ڤِشنو بالحماية من كلّ جانب؛ ولتُثِرْكَ إِلا (إيدَا) بالماشية. وبترنيمةِ «پاڤَمانا»، وبمسلكِ الغاياتري، وبقوّةِ الأُپامشو، ليُطْلِقْكَ الإلهُ سَڤيتَر لتعيش، ولتنال الحياة. وبترنيمةِ «بْرِهَد-رَثَنْتَر»، وبمسلكِ التريشْتُبْه، وبقوّةِ الشُّكْرَ، ليُطْلِقْكَ الإلهُ سَڤيتَر.
Mantra 3
सृजतु जीवातवे जीवनस्यायै । अग्नेस् त्वा मात्रया जगत्यै वर्तन्या अग्रयणस्य वीर्येण । देवस् त्वा सवितोत् सृजतु जीवातवे जीवनस्यायै । इमम् अग्न आयुषे वर्चसे कृधि । प्रियं रेतो वरुण सोमराजन् । मातेवास्मा अदिते शर्म यच्छ । विश्वे देवा जरदष्टिर् यथासत् । अग्निर् आयुष्मान् स वनस्पतिभिर् आयुष्मान् । तेन त्वायुषायुष्मन्तं करोमि । सोम आयुष्मान् स ओषधीभिर् आयुष्मान् । यज्ञ आयुष्मान् स दक्षिणाभिर् । ब्रह्मायुष्मत् तद् ब्राह्मणैर् आयुष्मत् । देवा आयुष्मन्तस् तेऽमृतेन । पितर आयुष्मन्तस् ते स्वधयायुष्मन्तस् । तेन त्वायुषायुष्मन्तं करोमि ॥
अग्नये त्वां जगत्या मात्रया देवः सविता सृजतु जीवातवे जीवनस्यायै। हे अग्ने, इमं आयुषे वर्चसे कृधि; हे सोमराजन्, हे वरुण, प्रियं रेतो ददातु। हे अदिते, मातेव अस्मै शर्म यच्छ; विश्वे देवाः जरदष्टिर् यथासद् इमं स्थापयन्तु। अग्निर् वनस्पतिभिर् आयुष्मान्; तेन त्वा आयुषायुष्मन्तं करोमि। सोम ओषधीभिर् आयुष्मान्; यज्ञो दक्षिणाभिर् आयुष्मान्; ब्रह्म ब्राह्मणैर् आयुष्मत्। देवाः अमृतेन आयुष्मन्तः; पितरः स्वधया आयुष्मन्तः—तेन त्वा आयुषायुष्मन्तं करोमि।
Read Krishna Yajur Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.