काम्येष्टिपशुविधान-प्रपाठकः (देवतारूप-नियोजनम्)
TS 2.1 functions as a modular catalogue of kāmya applications, mapping desired outcomes (bhūti, grāma, prajā, anna, brahmavarcasa, victory, release from constraints) to devatā-alignment and offering-typology. The text repeatedly encodes a ritual-logic: the sacrificer ‘approaches’ (upadhāvati) the devatā with its ‘own share’ (svena bhāgadheyena), thereby transferring the devatā’s cosmic capacity into the sacrificer’s social and bodily sphere. Several anuvākas organize offerings by color/form as semiotic carriers of tejas/ruci (solar brilliance), prāṇa/apāna (vital polarity), and ahorātra (day-night generativity). The prapāṭhaka also embeds expiatory and restorative patterns (prāyaścitti motifs) and competitive/agonistic frames (spardhā, saṃgrāma), indicating its calendrical role as a decision-tree for selecting rite-variants across seasons and life-situations. In Shrauta geometry, it reads as a ‘routing layer’ connecting altar-space actions to macrocosmic correspondences.
Mantra 1
असाव् आदित्यो न व्य् अरोचत । तस्मै देवाः प्रायश्चित्तिम् ऐच्छन् । तयैवास्मिन् रुचम् अदधुः । ब्रह्मवर्चसकामः स्यात् । तस्मा एतां सौरीं श्वेतां वसाम् आ लभेत । अमुम् एवादित्यं स्वेन भागधेयेनोप धावति । स एवास्मिन् ब्रह्मवर्चसं दधाति । ब्रह्मवर्चस्य् एव भवति । बैल्वो यूपो भवति । असौ ॥
لم يسطع ذلك الأديتْيَ (الشمس)؛ فطلبت الآلهةُ له كفّارةً/تداركًا. وبتلك الكفّارة أعادوا إليه اللمعان. من رغب في البرهمورچس (البهاء الروحي) فليُقَرِّب هذه «الوَسا» البيضاء السَّوْرية. وبنصيبه الخاص يستدعي ذلك الأديتْيَ؛ وهو يمنحه البرهمورچس، فيصير ذا برهمورچس. ويكون العمود (اليُوبَ) من خشب «بَيْلْوَ»—وذلك (الأديتْيَ) ...
Mantra 2
वा आदित्यो यतो ऽजायत ततो बिल्व उद् अतिष्ट्ʰअत् सयोन्य् एव ब्रह्मवर्चसम् अव रुन्द्द्ʰए ब्राह्मणस्पत्याम् बब्ʰरुकर्णीम् आ लब्ʰएताब्ʰइचरन् वारुणं दसकपालम् पुरस्तान् निर् वपेत् वरुणेनैव ब्ʰरात्र्व्यं ग्राहयित्वा ब्रह्मणा स्त्र्णुते बब्ʰरुकर्णी ब्ʰअवति एतद् वै ब्रह्मणो रूपम् सम्र्द्द्ʰयै स्प्ʰयो यूपो ब्ʰअवति वज्रो वै स्प्ʰयो वज्रम् एवास्मै प्र हरति सरमयम् बर्हिः स्र्णाति
من حيث وُلد آدِتْيَة، من هناك قام شجرُ البِلوَة (البلڤ) منتصبًا. وكأنه من نفس الرحم/المصدر؛ فيحوزُ (أو يحبس لنفسه) البَرهمَوَرتشَس، أي البهاءَ البراهمي. وليأخذ (قربانًا) «بابْهْرُكَرْنِي» لبراهْمَنَسْپَتِي. وإن أراد السِّحرَ المؤذي (الأبهيچار) فليقدِّم لڤَرُونَة قُربانَ «عشرِ كِپالات» أمامًا (نحو الشرق). وبڤَرُونَة نفسه يُمكِّن من ابتلاع الخصم، وبالبرهمن (بالصيغة/النسك) يفرش/يُغَطّي. فيصير (القربان) بابْهْرُكَرْنِي. فهذا حقًّا صورةُ البرهمن لأجل الازدهار. ويكون «السْفْيَ» هو اليُوپَ؛ والسْفْيَ هو الصاعقة، فيضرب له الصاعقةَ نفسها. ويفرشُ البَرْهِسَ المصنوعَ من عشب السَّر (سَرَمَيَم).
Mantra 3
एवैनम् वैभीदक इध्मो भिनत्त्य् एवैनम् वैष्णवं वामनम् आ लभेत यं यज्ञो नोपनमेत् विष्णुर् वै यज्ञस् विष्णुम् एव स्वेन भागधेयेनोप धावति स एवास्मै यज्ञम् प्र यच्छति उपैनं यज्ञो नमति वामनो भवति वैष्णवो ह्य् एष देवतया समृद्ध्यै त्वाष्ट्रं वडबम् आ लभेत पशुकामस् त्वष्टा वै पशूनाम् मिथुनानाम्
एवैनं वैभीदक इध्मो भिनत्ति। एवैनं वैष्णवं वामनम् आलभेत। यं यज्ञो नोपनमेत्—विष्णुर्वै यज्ञः। विष्णुमेव स्वेन भागधेयेनोपधावति; स एव अस्मै यज्ञं प्रयच्छति; उपैनं यज्ञो नमति। वामनो भवति; वैष्णवो ह्येष देवतया समृद्ध्यै। त्वाष्ट्रं वडबम् आलभेत पशुकामः; त्वष्टा वै पशूनां मिथुनानाम्।
Mantra 4
प्रजनयिता त्वष्टारम् एव स्वेन भागधेयेनोप धावति । स एवास्मै पशून् मिथुनान् प्र जनयति । प्रजा हि वा एतस्मिन् पशवः प्रविष्टाः । अथैष पुमान् सन् वडभः साक्षाद् एव प्रजां पशून् अव रुन्द्धे । मैत्रं श्वेतम् आ लभेत । संग्रामे संयत्ते समयकामस् । मित्रम् एव स्वेन भागधेयेनोप धावति । स एवैनं मित्रेण सं नयति ॥
إن المُنْجِب (مُوَلِّدَ النسل) يقتربُ من تْڤَشْتَر نفسه بنصيبه (بحصته من القربان). وهو بعينه يُنْشِئ له الأنعامَ أزواجًا أزواجًا؛ لأن النسلَ داخلٌ في هذه الأنعام. لذلك فهذا—مع كونه ذكرًا—إذا كان «وَدَبَه» (بغلًا/من فصيلة الخيل) فإنه يَحوزُ مباشرةً النسلَ والأنعام. وعند تهيُّؤ القتال، من كان طالبًا للوقت/الفرصة فليأخذ (قربانًا) أبيضَ لمِتْرَ. إنه يقتربُ من مِتْرَ بنصيبه نفسه، وهو الذي يضمّه ويقوده بالاتحاد مع مِتْرَ.
Mantra 5
विसालो भवति व्यवसाययत्य् एवैनम् । प्राजापत्यं कृष्णम् आ लभेत वृष्टिकामः । प्रजापतिर् वै वृष्ट्या ईषे । प्रजापतिम् एव स्वेन भागधेयेनोप धावति । स एवास्मै प्रजन्यं वर्षयति । कृष्णो भवति । एतद् वै वृष्ट्यै रूपम् । रूपेणैव वृष्टिम् अव रुन्द्धे । सबलो भवति । विद्युतम् एवास्मै जनयित्वा वर्षयति । अवासृङ्गो भवति । वृष्टिम् एवास्मै नि यच्छति ॥
विशालो भवति, व्यवसाययति। एवैनं प्राजापत्यं कृष्णम् आलभेत वृष्टिकामः। प्रजापतिर्वै वृष्ट्या ईषे; प्रजापतिमेव स्वेन भागधेयेनोपधावति; स एव अस्मै प्रजन्यं वर्षयति। कृष्णो भवति; एतद्वै वृष्ट्यै रूपम्—रूपेणैव वृष्टिम् अवरुन्द्धे। सबलो भवति; विद्युतमेवास्मै जनयित्वा वर्षयति। अवासृङ्गो भवति; वृष्टिमेवास्मै नियच्छति।
Read Krishna Yajur Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.