Shloka 6

Sapta-dvīpa Catalog: Plakṣa to Puṣkara, Mānasottara, and the Lokāloka Boundary

वैद्युतो मानसश्चैव सप्रभशाचपि सप्तमः / कुमुदश्चोन्नतो द्रोणो महिषो ऽथ बलाहकः

vaidyuto mānasaścaiva saprabhaśācapi saptamaḥ / kumudaśconnato droṇo mahiṣo 'tha balāhakaḥ

वैद्युतो मानसश्चैव सप्रभश्चापि सप्तमः । कुमुदश्चोन्नतो द्रोणो महिषोऽथ बलाहकः ॥

वैद्युतःVaidyuta (name)
वैद्युतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवैद्युत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
मानसःMānasa (name)
मानसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (indeed)
सप्रभशाःSaprabha (name)
सप्रभशाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसप्रभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; पाठान्तर/रूपान्तर: सप्रभः इति एकवचन सम्भवम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि (also)
सप्तमःthe seventh
सप्तमः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण
कुमुदःKumuda (name)
कुमुदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुमुद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
उन्नतःUnnata (name)
उन्नतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउन्नत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
द्रोणःDroṇa (name)
द्रोणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्रोण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
महिषःMahiṣa (name)
महिषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहिष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमसूचक (then)
बलाहकःBalāhaka (name)
बलाहकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबलाहक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Lord Vishnu (narrating to Garuda/Vinata-putra)

Concept: Nature’s forces (lightning, clouds, mountains) are integrated into a sacred cosmological taxonomy.

Vedantic Theme: Prakṛti’s forms as ordered manifestations; contemplation of nature leads to quietude (śānti).

Application: Practice mindful observation of natural phenomena; use naming/ordering to deepen ecological reverence.

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: named regions/mountains (contextual list)

Related Themes: Garuda Purana 1.56 (Śālmali-dvīpa subdivisions continue)

FAQs

This verse functions as a formal enumeration of specific named beings/forms, preserving canonical names used for identification within the chapter’s cosmological listing.

It does not directly describe the soul’s journey; rather, it supplies names within a broader descriptive section, which elsewhere in the text supports understanding of cosmic regions and forces.

Use it as a reference for accurate recitation, study, and cross-checking chapter-specific lists when learning Garuda Purana cosmology or compiling a digital index.