Shloka 36

Gaṇapati-Mantra Siddhi, Vighna-Nivāraṇa Rites, Vśīkaraṇa-Style Applications, and Cikitsā

Therapeutic Formulas

पिप्पलीकेतकं रुद्र हरिद्रामलकं वचा / सर्वाक्षिरोगा नश्येयुः सक्षीरादञ्जनात्ततः

pippalīketakaṃ rudra haridrāmalakaṃ vacā / sarvākṣirogā naśyeyuḥ sakṣīrādañjanāttataḥ

पिप्पलीकेतकं रुद्रं हरिद्रामलकं वचाम्। क्षीरेण सह अञ्जनं कृत्वा ततः सर्वाक्षिरोगा नश्येयुः॥

pippalī-ketakampippalī and ketaka
pippalī-ketakam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpippalī + ketaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom./Acc., Singular); समासः—द्वन्द्व (pippalī and ketaka)
rudraO Rudra / Rudra
rudra:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular) — संबोधनार्थे अपि पाठभेदः (could be vocative in some recensions)
haridrā-āmalakamturmeric and āmalaka
haridrā-āmalakam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootharidrā + āmalaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom./Acc., Singular); समासः—द्वन्द्व (turmeric and āmalaka)
vacāvacā (sweet flag)
vacā:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvacā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Feminine, Nominative, Singular)
sarva-akṣi-rogāḥall eye diseases
sarva-akṣi-rogāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva + akṣi + roga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (Masculine, Nominative, Plural); समासः—तत्पुरुष (all eye-diseases)
naśyeyuḥwould disappear
naśyeyuḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootnaś (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, बहुवचन (Optative, 3rd person, Plural) — आत्मनेपद
sawith
sa:
Sambandha (Association/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootsa (उपसर्ग/अव्यय)
Formसह-अर्थक (prefix/particle: with)
kṣīrātwith/from milk
kṣīrāt:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootkṣīra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन (Neuter, Ablative, Singular) — ‘with milk’ इत्यर्थे पञ्चमी-प्रयोगः
añjanātfrom the collyrium application
añjanāt:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootañjana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन (Neuter, Ablative, Singular)
tataḥthereafter/thereby
tataḥ:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formकाल/क्रमवाचक-अव्यय (adverb: thereafter/thereby)

Lord Vishnu (in discourse to Garuda/Vinata-putra)

Concept: Right combination (yukti) and appropriate vehicle (anupana—here milk) make remedies effective; discernment is a virtue.

Vedantic Theme: Outer clarity (vision) as a metaphorical support for inner viveka; sattvika supports for sadhana.

Application: Prepare anjana from the listed herbs with milk as the medium; apply for eye disorders with proper method and cleanliness.

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Related Themes: Garuda Purana 1.185.32 (anjana application); Garuda Purana 1.185.33 (tīmira/ocular opacity); Garuda Purana 1.185.35 (night-blindness/paṭala)

V
Vishnu
G
Garuda

FAQs

This verse presents a specific anjana formula—herbs mixed with milk—as a scriptural remedy aimed at removing eye diseases (akṣi-roga), showing the text’s practical health guidance alongside spiritual teaching.

This particular verse is not about the soul’s journey; it focuses on a medicinal preparation for eye ailments, reflecting the Garuda Purana’s inclusion of applied dharmic living and traditional healing knowledge.

Treat it as a traditional reference: consult a qualified Ayurvedic practitioner before using any herbal eye preparations, since direct ocular applications require safety, purity, and correct dosage.