Shloka 1

Dynasties of Kings: From Manu to Ikṣvāku, Śrī Rāma, and Janaka

Sūryavaṁśa Genealogy

नाम सप्तत्रिंशदुत्तरशततमो ऽध्यायः (इति व्रतानि समाप्तानि) / हरिरुवाच / राज्ञां वंशान्प्रवक्ष्यामि वंशानुचरितानि च / विष्णुनाभ्यब्जतो ब्रह्मा दक्षो ऽङ्गुष्ठाच्च तस्य वै

nāma saptatriṃśaduttaraśatatamo 'dhyāyaḥ (iti vratāni samāptāni) / hariruvāca / rājñāṃ vaṃśānpravakṣyāmi vaṃśānucaritāni ca / viṣṇunābhyabjato brahmā dakṣo 'ṅguṣṭhācca tasya vai

हरिरुवाच—अधुना राज्ञां वंशान् वंशानुचरितानि च प्रवक्ष्यामि। विष्णुनाभ्यब्जसम्भूतो ब्रह्मा, तस्याङ्गुष्ठात् दक्षोऽपि जातः।

नामnamely
नाम:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनिदर्शनार्थक-अव्यय (as/namely)
सप्तत्रिंशदुत्तरशततमःone hundred and thirty-seventh
सप्तत्रिंशदुत्तरशततमः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्तत्रिंशत् + उत्तर + शत + तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम्; समासः तत्पुरुष-प्रायः (शतात् उत्तरः सप्तत्रिंशत्; तस्य तमः = 137th)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative/end marker)
व्रतानिvows/observances
व्रतानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
समाप्तानिcompleted
समाप्तानि:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + आप् (धातु) → समाप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (क्त-प्रत्ययान्त, past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (व्रतानि)
हरिःHari
हरिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
राज्ञाम्of kings
राज्ञाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
वंशान्lineages
वंशान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
प्रवक्ष्यामिI shall narrate
प्रवक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (भविष्यत्/Future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
वंशानुचरितानिthe histories of the lineages
वंशानुचरितानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवंश + अनुचरित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (वंशानाम् अनुचरितानि = histories of lineages)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
विष्णुनाभ्यब्जतःfrom the lotus at Viṣṇu’s navel
विष्णुनाभ्यब्जतः:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootविष्णु + नाभि + अब्ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; समासः बहु-तत्पुरुष-समाहारः (विष्णोः नाभौ अब्जम्; तस्मात्)
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दक्षःDakṣa
दक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अङ्गुष्ठात्from the thumb
अङ्गुष्ठात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootअङ्गुष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तस्यof him/its
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (indeed/emphatic particle)

Hari (Lord Vishnu)

Concept: All manifested orders (including kingship) trace back to Viṣṇu as the foundational source; genealogy as a map of cosmic causality.

Vedantic Theme: Nārāyaṇa as jagat-kāraṇa (ultimate ground); emanation of Brahmā from Viṣṇu; dependent origination of secondary creators like Dakṣa.

Application: Contemplate lineage and authority as accountable to dharma rooted in the divine; cultivate humility and devotion by remembering the source.

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: cosmic locus

Related Themes: Garuda Purana 1.138 (beginning of vamsha narration)

H
Hari (Vishnu)
B
Brahma
D
Daksha

FAQs

This verse signals a transition from vows/observances to lineage-history, using genealogies to situate dharma, rulership, and tradition within a sacred cosmological origin.

It states the classic Purāṇic cosmogony: Brahmā arises from the lotus emerging from Viṣṇu’s navel, and Dakṣa is described as originating from Brahmā’s thumb.

It encourages seeing social order and leadership as accountable to dharma and sacred origins—prompting ethical governance, humility, and continuity of righteous tradition.