Shloka 16
अगम्यागमन-निष्कृति-निर्णयः
Expiations for Forbidden Sexual Relations
Devanagari script
उपोष्य तच्छेषदिनं स्नात्वा कर्म समाचरेत् / तथैवान्याङ्गनां गत्वा तदुक्तार्थं समाचरेत्
Transliteration
upoṣya taccheṣadinaṃ snātvā karma samācaret / tathaivānyāṅganāṃ gatvā taduktārthaṃ samācaret
Translation
उपोष्य तच्छेषदिनं स्नात्वा कर्म समाचरेत्। तथैवान्याङ्गनां गत्वा तदुक्तार्थं समाचरेत्॥
Word by Word
उपोष्यhaving fasted
उपोष्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootउप-उष् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), उपसर्गः उप-, ‘having fasted’
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम्
शेष-दिनम्the remaining day
शेष-दिनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशेष (प्रातिपदिक) + दिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शेषस्य दिनम्)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having bathed’
कर्मthe rite/duty
कर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
समाचरेत्should perform
समाचरेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद
तथाthus
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; manner-adverb (प्रकारवाचक)
एवindeed/just
एव:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निश्चय)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; emphatic particle (निश्चयार्थक)
अन्या-आङ्गनाम्other women
अन्या-आङ्गनाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक) + आङ्गना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; कर्मधारयः (अन्या आङ्गना)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having gone’
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम्
उक्त-अर्थम्the stated meaning/prescription
उक्त-अर्थम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-भावः ‘उक्तः अर्थः’
समाचरेत्should perform
समाचरेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद