Shloka 48
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
श्रीदेवीसोदरं नत्वा पुण्डरीकाक्षमच्युतम् / तत्सांनिध्यं सदा काञ्च्यां प्रार्थयामास चादृतः
Transliteration
śrīdevīsodaraṃ natvā puṇḍarīkākṣamacyutam / tatsāṃnidhyaṃ sadā kāñcyāṃ prārthayāmāsa cādṛtaḥ
Translation
श्रीदेवीसोदरं नत्वा पुण्डरीकाक्षमच्युतम्। तत्सांनिध्यं सदा काञ्च्यां प्रार्थयामास सादरम्॥
Word by Word
श्रीदेवीसोदरम्the brother of Śrī-devī
श्रीदेवीसोदरम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootश्रीदेवी-सोदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः श्रीदेव्याः सोदरः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
नत्वाhaving bowed
नत्वा:
पूर्वक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), √नम्; पूर्वक्रिया (having bowed)
पुण्डरीकाक्षम्the lotus-eyed (Viṣṇu)
पुण्डरीकाक्षम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपुण्डरीक-अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः पुण्डरीकं इव अक्षी यस्य (कर्मधारयः: lotus-eyed)
अच्युतम्Acyuta (the infallible one)
अच्युतम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअच्युत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
तत्that
तत्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun used adjectivally), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
सांनिध्यम्presence
सांनिध्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसांनिध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
सदाalways
सदा:
विशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (always)
काञ्च्याम्in Kāñcī
काञ्च्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootकाञ्ची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
प्रार्थयामासrequested/prayed for
प्रार्थयामास:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootप्रार्थय् (धातु, √अर्थ् caus./denom.)
Formलिट् लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
चand
च:
सम्बन्ध/निपात
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: and)
आदृतःrespectful/with reverence
आदृतः:
कर्तृ (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootआदृत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)