Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva

Lalitopākhyāna Context

द्वितीयाभूत्ततः शुद्धपराद्विभुजसंयुता / दक्षहस्ते योगमुद्रां वामहस्ते तु पुस्तकम्

dvitīyābhūttataḥ śuddhaparādvibhujasaṃyutā / dakṣahaste yogamudrāṃ vāmahaste tu pustakam

ततः द्वितीया शुद्धपरा द्विभुजसंयुता अभवत्। दक्षहस्ते योगमुद्रां, वामहस्ते तु पुस्तकम्॥

dvitīyāthe second
dvitīyā:
Karta/Viṣaya (कर्ता/विषयः)
TypeAdjective
Rootdvitīya (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; ‘the second (form)’
abhūtbecame/was
abhūt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
FormLaṅ (लङ्, imperfect), Prathama-puruṣa, Ekavacana; parasmaipada
tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय/प्रातिपदिक)
FormAvyaya; adverb (ततः) ‘thereupon/from that’
śuddha-parāpure-supreme
śuddha-parā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśuddha (प्रातिपदिक) + para (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; karmadhāraya: ‘pure and supreme’
dvi-bhuja-saṃyutāendowed with two arms
dvi-bhuja-saṃyutā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvi (प्रातिपदिक) + bhuja (प्रातिपदिक) + saṃyuta (कृदन्त, √yuj युज्; past passive participle)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; ‘endowed with two arms’
dakṣa-hastein the right hand
dakṣa-haste:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdakṣa (प्रातिपदिक) + hasta (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī (7th/सप्तमी), Ekavacana; locative: ‘in the right hand’
yoga-mudrāmthe yoga-gesture (mudrā)
yoga-mudrām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyoga (प्रातिपदिक) + mudrā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
vāma-hastein the left hand
vāma-haste:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvāma (प्रातिपदिक) + hasta (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī, Ekavacana; locative: ‘in the left hand’
tuand/indeed
tu:
Vākyasambandha (वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya; particle
pustakama book
pustakam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpustaka (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Dvitīyā, Ekavacana