Previous Verse
Next Verse

Shloka 64

श्रीनगर-त्रिपुरा-सप्तकक्षा-पालकदेवताप्रकाशनम्

Revelation of the Guardian Deities of Śrīnagara-Tripurā’s Seven Enclosures

तस्य चोत्तरभागे तु द्वारयोरन्तस्यले / वारुणं लोकमाश्रित्य वरुणे वर्तते सदा

tasya cottarabhāge tu dvārayorantasyale / vāruṇaṃ lokamāśritya varuṇe vartate sadā

तस्य चोत्तरभागे तु द्वारयोरन्तस्यले । वारुणं लोकमाश्रित्य वरुणे वर्तते सदा ॥

tasyaof him/that
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormIndeclinable conjunction (समुच्चय-निपात)
uttarabhāgein the northern part
uttarabhāge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootuttarabhāga (प्रातिपदिक; uttara+bhāga)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
tubut; indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormIndeclinable particle (निपात), adversative/emphatic
dvārayorof the two doors
dvārayor:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdvāra (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठī) / Locative (7th/सप्तमी), Dual (द्विवचन); context: 'of the two doors'
antasthalein the inner place/space
antasthale:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootantasthala (प्रातिपदिक; anta+sthala)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
vāruṇamVaruṇa’s; aquatic
vāruṇam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvāruṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifies lokam
lokamworld/realm
lokam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
āśrityahaving resorted to
āśritya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootā-śri (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्), indeclinable
varuṇein/under Varuṇa (domain)
varuṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvaruṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
vartateremains; exists
vartate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛt (धातु)
FormPresent tense (लट्), Ātmanepada (आत्मनेपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
sadāalways
sadā:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
FormIndeclinable adverb (कालवाचक-अव्यय)