Shloka 54
श्रीनगर-त्रिपुरा-सप्तकक्षा-पालकदेवताप्रकाशनम्
Revelation of the Guardian Deities of Śrīnagara-Tripurā’s Seven Enclosures
Devanagari script
पूर्वाद्यष्टसु भागेषु लोकाः शक्रादिगोचराः / मुक्ताशालस्य परितः संयुज्य द्वारदेशकान्
Transliteration
pūrvādyaṣṭasu bhāgeṣu lokāḥ śakrādigocarāḥ / muktāśālasya paritaḥ saṃyujya dvāradeśakān
Translation
पूर्वाद्यष्टसु भागेषु लोकाः शक्रादिगोचराः । मुक्ताशालस्य परितः संयुज्य द्वारदेशकान् ॥
Word by Word
पूर्व-आद्य-अष्टसुin the eight divisions beginning with the east
पूर्व-आद्य-अष्टसु:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootपूर्व-आद्य-अष्ट (प्रातिपदिक; पूर्व + आद्य + अष्ट)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; ‘in the eight parts beginning with the eastern’ (locative plural)
भागेषुin the parts/sections
भागेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; locative plural
लोकाःworlds/realms
लोकाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; nominative plural
शक्र-आदि-गोचराःwithin the range of Indra and others
शक्र-आदि-गोचराः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशक्र-आदि-गोचर (प्रातिपदिक; शक्र + आदि + गोचर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण; ‘शक्रादीनां गोचराः’ (accessible to Indra etc.)
मुक्ता-शालस्यof the Muktāśālā (pearl-hall)
मुक्ता-शालस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootमुक्ता-शाल (प्रातिपदिक; मुक्ता + शाल)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; genitive singular; name of a hall/structure
परितःaround
परितः:
Avyaya (अव्यय/Adverb)
TypeIndeclinable
Rootपरितः (अव्यय)
Formउपसर्गार्थक-अव्यय/अव्ययीभावार्थ (adverb: around)
संयुज्यhaving joined/arranged
संयुज्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Converb)
TypeIndeclinable
Rootसम् + √युज् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund, ल्यप्/क्त्वा); ‘having joined/arranged’
द्वार-देशकान्gate-locations/door-sites
द्वार-देशकान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootद्वार-देशक (प्रातिपदिक; द्वार + देशक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; accusative plural; ‘gate-places/door-sites’