Shloka 27
श्रीनगर-त्रिपुरा-सप्तकक्षा-पालकदेवताप्रकाशनम्
Revelation of the Guardian Deities of Śrīnagara-Tripurā’s Seven Enclosures
Devanagari script
किन्नराः सह नारीभिस्तथा किंपुरुषा मुने / स्त्रीभिः सह मदोन्मत्ता हीरकस्थलमाश्रिताः
Transliteration
kinnarāḥ saha nārībhistathā kiṃpuruṣā mune / strībhiḥ saha madonmattā hīrakasthalamāśritāḥ
Translation
किन्नराः सह नारीभिः तथा किंपुरुषा मुने। स्त्रीभिः सह मदोन्मत्ताः हीरकस्थलमाश्रिताः॥
Word by Word
किन्नराःKinnaras
किन्नराः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकिन्नर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
सहwith
सह:
सम्बन्धसूचक (Accompaniment marker)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सह-अर्थे (with)
नारीभिःwith women
नारीभिः:
सहकारक/सहयोग (Accompaniment)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
तथाlikewise, also
तथा:
समुच्चय/अन्वय (Connective)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-क्रियाविशेषणम् (adverb: ‘likewise/also’)
किंपुरुषाःKiṃpuruṣas
किंपुरुषाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकिंपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
मुनेO sage
मुने:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
स्त्रीभिःwith women
स्त्रीभिः:
सहकारक/सहयोग (Accompaniment)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
सहwith
सह:
सम्बन्धसूचक (Accompaniment marker)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सह-अर्थे (with)
मद-उन्मत्ताःintoxicated, frenzied
मद-उन्मत्ताः:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootमद (प्रातिपदिक) + उन्मत्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (मदेन उन्मत्ताः = ‘maddened by intoxication/passion’)
हीरक-स्थलम्the diamond region/ground
हीरक-स्थलम्:
कर्म (Karma/Object of ‘āśritāḥ’)
TypeNoun
Rootहीरक (प्रातिपदिक) + स्थल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (हीरकस्य स्थलम् = ‘diamond-place/diamond ground’)
आश्रिताःhaving resorted to, dwelling in
आश्रिताः:
क्रिया (Predicate participle)
TypeVerb
Root√श्रि (धातु) + आ (उपसर्ग) ; आश्रित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘having resorted to/dwelling in’