Shloka 13
श्रीनगर-त्रिपुरा-सप्तकक्षा-पालकदेवताप्रकाशनम्
Revelation of the Guardian Deities of Śrīnagara-Tripurā’s Seven Enclosures
Devanagari script
तत्रैव कल्पवृक्षाणां मध्यस्थवेदिकास्थिताः / भर्तृभिः सहचारिण्यः पिबन्ति मधुरं मधु
Transliteration
tatraiva kalpavṛkṣāṇāṃ madhyasthavedikāsthitāḥ / bhartṛbhiḥ sahacāriṇyaḥ pibanti madhuraṃ madhu
Translation
तत्रैव कल्पवृक्षाणां मध्ये स्थितवेदिकायां स्थिताः। भर्तृभिः सहचारिण्यः मधुरं मधु पिबन्ति।
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (particle of emphasis)
कल्प-वृक्षाणाम्of the wish-fulfilling trees
कल्प-वृक्षाणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक) + वृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (Plural); कर्मधारयः ‘कल्पः वृक्षः’ = wish-fulfilling tree
मध्य-स्थ-वेदिका-स्थिताःstanding on the altar in the middle
मध्य-स्थ-वेदिका-स्थिताः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमध्य (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक) + वेदिका (प्रातिपदिक) + स्थित (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); ‘मध्यस्थायां वेदिकायां स्थिताः’ (locative-tatpurusha sense)
भर्तृभिःwith (their) husbands
भर्तृभिः:
Sahakari (सहकारी/Associate; सह-करण)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
सहtogether with
सह:
Sahakari (सहकारी/Association marker)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक अव्यय (preposition-like indeclinable: with)
चारिण्यःfemale companions
चारिण्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootचारिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
पिबन्तिthey drink
पिबन्ति:
Kriya (क्रिया/Action)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
मधुरम्sweet
मधुरम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमधुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); ‘मधु’ इत्यस्य विशेषणम्
मधुmead/honey-drink
मधु:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)