Shloka 79
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
ललितां शरणं प्राप्ताः पाहि पाहीति सत्वरम् / अथ देवी भृशं क्रुद्धा रुषाट्टहासमातनोत्
Transliteration
lalitāṃ śaraṇaṃ prāptāḥ pāhi pāhīti satvaram / atha devī bhṛśaṃ kruddhā ruṣāṭṭahāsamātanot
Translation
ललितां शरणं प्राप्य ते सत्वरं “पाहि पाहि” इति व्याकुलाः प्रार्थयामासुः। अथ देवी भृशं क्रुद्धा रुषा अट्टहासं विततान।
Word by Word
ललिताम्Lalitā (the goddess)
ललिताम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular)
शरणम्refuge
शरणम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular)
प्राप्ताःhaving reached
प्राप्ताः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle, क्त), पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (plural)
पाहिprotect!
पाहि:
सम्बोधन-प्रयुक्त क्रिया (Addressed action)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (singular), परस्मैपद
पाहिprotect!
पाहि:
सम्बोधन-प्रयुक्त क्रिया (Addressed action)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (singular), परस्मैपद
इतिthus
इति:
वाक्य-सम्बन्ध (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्य-समाप्ति सूचक अव्यय (quotative particle)
सत्वरम्quickly
सत्वरम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसत्वर (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूत (adverbial usage), शीघ्रार्थे
अथthen
अथ:
वाक्य-सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formसम्बन्ध/अनन्तरार्थक अव्यय (conjunctive particle: then/now)
देवीthe goddess
देवी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular)
भृशम्exceedingly
भृशम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb), अत्यर्थे
क्रुद्धाangered
क्रुद्धा:
कर्तृविशेषण (Adjectival to subject)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle, क्त), स्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular)
रुषाwith wrath
रुषा:
करण (Karana/Instrument)
TypeNoun
Rootरुषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (singular)
अट्टहासम्loud laughter
अट्टहासम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअट्टहास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular)
आतनोत्she spread/uttered
आतनोत्:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootआ-तन् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), परस्मैपद