Shloka 71
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
अच्युतश्चाप्यनन्तश्च गोविन्दस्तु शरोत्थिताः / हुङ्कारमात्रतो दग्ध्वारोगांस्ताननयन्मुदम्
Transliteration
acyutaścāpyanantaśca govindastu śarotthitāḥ / huṅkāramātrato dagdhvārogāṃstānanayanmudam
Translation
अच्युतोऽनन्तो गोविन्दश्च शरोत्थिताः; हुङ्कारमात्रेण दग्ध्वा तान् रोगान् मुदम् आनयन्।
Word by Word
अच्युतःAcyuta
अच्युतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअच्युत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात (conjunction)
अपिalso
अपि:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also/even)
अनन्तःAnanta
अनन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात (conjunction)
गोविन्दःGovinda
गोविन्दः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगोविन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुindeed/but
तु:
Discourse particle (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोध-निपात (but/indeed)
शर-उत्थिताःarisen from the arrows
शर-उत्थिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशर (प्रातिपदिक) + उत्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक; उत्-स्था धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त), ‘शरेभ्यः उत्थिताः’ इति पञ्चमी-तत्पुरुष; विशेषणं (अच्युत-अनन्त-गोविन्दानाम्)
हुṅकार-मात्रतःmerely by the huṃkāra
हुṅकार-मात्रतः:
Instrument/Means (करणार्थ-निदर्शनम्)
TypeIndeclinable
Rootहुṅकार (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक) + तः (अव्यय-प्रत्यय)
Formअव्ययभावे तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb): ‘केवल-हुंकारात्’
दग्ध्वाhaving burned
दग्ध्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund): ‘having burned’
रोगान्diseases
रोगान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
तान्those
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
अनयन्they led/brought
अनयन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
मुदम्joy
मुदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन