Shloka 34
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
अशक्यमन्यशक्तीनामाकलय्य महाहवम् / भण्डदैत्येन दुष्टेन स्वयमुद्योगमास्थिता
Transliteration
aśakyamanyaśaktīnāmākalayya mahāhavam / bhaṇḍadaityena duṣṭena svayamudyogamāsthitā
Translation
अन्यशक्तीनां महाहवमाकलयितुमशक्यं ज्ञात्वा, दुष्टेन भण्डदैत्येन सह स्वयमेव सा देवी उद्योगमास्थितवती।
Word by Word
अशक्यम्impossible
अशक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअशक्य (प्रातिपदिक; शक्-धातु से निष्पन्न)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (adjectival)
अन्य-शक्तीनाम्of other powers
अन्य-शक्तीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (शक्ति), षष्ठी (6), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (others' powers)
आकलय्यhaving assessed
आकलय्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ + कल् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive); ‘having considered/estimated’
महाहवम्the great battle
महाहवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहाहव (प्रातिपदिक: महा + अहव)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मधारयः (great battle)
भण्ड-दैत्येनby the demon Bhaṇḍa
भण्ड-दैत्येन:
Karana/Agent (करण/कर्तृ-तृतीया)
TypeNoun
Rootभण्ड (प्रातिपदिक) + दैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; तृतीया-करण/सह (instrumental/agent in passive)
दुष्टेनwicked
दुष्टेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुष्ट (प्रातिपदिक; दुष्-धातु से)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; विशेषण (qualifying bhaṇḍadaityena)
स्वयम्herself
स्वयम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
उद्योगम्effort, undertaking
उद्योगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउद्योग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
आस्थिताundertook
आस्थिता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ + स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘having undertaken/assumed’