Shloka 74
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
बहुवर्मसमाविष्टाश्छेदिनीः पिच्छलास्तथा / ईषदम्लाश्च कट्वम्ला मधुराम्लास्तथा पराः
Transliteration
bahuvarmasamāviṣṭāśchedinīḥ picchalāstathā / īṣadamlāśca kaṭvamlā madhurāmlāstathā parāḥ
Translation
बहुवर्मसमाविष्टाः, छेदिन्यः, पिच्छलास्तथा; ईषदम्लाः च, कट्वम्लाः, तथा पराः मधुराम्लाः।
Word by Word
बहु-वर्म-समाविष्टाःpervaded with much ‘armor/coating’ (thickly covered)
बहु-वर्म-समाविष्टाः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + वर्म (प्रातिपदिक) + समाविष्ट (कृदन्त, सम्+आ+विश्-धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त), (f. nom. pl.)
छेदिनीःcutting, piercing
छेदिनीः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootछेदिनी (प्रातिपदिक; छिद्-धातु से)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (f. nom. pl.)
पिच्छलाःslimy, viscous
पिच्छलाः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootपिच्छल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (f. nom. pl.)
तथाlikewise, also
तथा:
सम्बन्ध/प्रकार (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय—प्रकारवाचक/समुच्चयार्थ (adverb: ‘also/likewise’)
ईषत्-अम्लाःslightly sour
ईषत्-अम्लाः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootईषत् (अव्यय) + अम्ल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अव्ययीभावसमास—‘ईषत् अम्लाः’ (slightly sour)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
कटु-अम्लाःpungent-sour
कटु-अम्लाः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootकटु (प्रातिपदिक) + अम्ल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय—‘कटु च अम्लाः’ (pungently sour)
मधुर-अम्लाःsweet-sour
मधुर-अम्लाः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootमधुर (प्रातिपदिक) + अम्ल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय—‘मधुराश्च अम्लाः’ (sweet-sour)
तथाlikewise
तथा:
सम्बन्ध/प्रकार
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय—प्रकारवाचक/समुच्चयार्थ (adverb)
पराःothers, further kinds
पराः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (f. nom. pl.)