Shloka 30
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
व्यञ्जयन्त्यो देहरुचं कतिचिद्विविधायुधाः / असंख्याः शक्तयश्चेलुर्दण्डिन्यास्सैनिके तथा
Transliteration
vyañjayantyo deharucaṃ katicidvividhāyudhāḥ / asaṃkhyāḥ śaktayaścelurdaṇḍinyāssainike tathā
Translation
व्यञ्जयन्त्यो देहरुचं, कतिचिद्विविधायुधाः। असंख्याः शक्तयश्चेलुः, दण्डिन्याः सैनिके तथा॥
Word by Word
व्यञ्जयन्त्यःrevealing/displaying
व्यञ्जयन्त्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootव्यञ्जयन्ती (कृदन्त; √व्यञ्ज् (धातु) + शतृ/शानच्, वर्तमान-कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; present active participle used adjectivally ("revealing")
देह-रुचम्bodily radiance/complexion
देह-रुचम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक) + रुचि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; तत्पुरुष (dehasya ruciḥ)
कतिचित्some (a few)
कतिचित्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकति (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formप्रथमा, बहुवचन; indefinite numeral/pronoun ("some, a few")
विविध-आयुधाःbearing various weapons
विविध-आयुधाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक) + आयुध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय (vividhaṃ āyudhaṃ yāsām)
असंख्याःcountless
असंख्याः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअसंख्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
शक्तयःspears/lances (śaktis)
शक्तयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
चेलुःmoved/went about
चेलुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√चल् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
दण्डिन्यःwomen bearing staffs
दण्डिन्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदण्डिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; "staff-bearers"
सैनिकेin the army
सैनिके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; locative ("in the army/camp")
तथाlikewise/also
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; adverb ("likewise")