Previous Verse
Next Verse

Shloka 73

दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation

उत्पत्य गगनात्केचिद्घोरचीत्कार कारिणः / देशन्तस्तद्द्विषां सैन्य सकुलाः प्रज्वलक्रुधः

utpatya gaganātkecidghoracītkāra kāriṇaḥ / deśantastaddviṣāṃ sainya sakulāḥ prajvalakrudhaḥ

केचिदुत्पत्य गगनात् घोरचीत्कारकारिणः तद्द्विषां सैन्यं देशन्तः सकुलाः प्रज्वलक्रुधः।

utpatyahaving sprung up
utpatya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootut-√pat (धातु)
FormAbsolutive (ktvā/lyap), avyaya-kṛdanta; upasarga: ut-; ‘having leapt up’
gaganātfrom the sky
gaganāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootgagana (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga (n.), Pañcamī vibhakti (Abl. 5), Ekavacana
kecitsome (of them)
kecit:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim + cit (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom. 1), Bahuvacana (indefinite pronoun)
ghora-cītkāra-kāriṇaḥmakers of terrible screams
ghora-cītkāra-kāriṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootghora + cītkāra + kārin (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom. 1), Bahuvacana; tatpuruṣa: ‘ghoraḥ cītkāraḥ’ (terrible scream) + ‘kārin’ (maker/doer)
deśantaḥindicating, pointing out
deśantaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootdiś (धातु)
FormŚatṛ-pratyaya (present active participle), Puṃliṅga (m.), Prathamā (Nom. 1), Bahuvacana; ‘pointing/showing’
tat-dviṣāmof their enemies
tat-dviṣām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad + dviṣ (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Ṣaṣṭhī vibhakti (Gen. 6), Bahuvacana; tatpuruṣa: ‘tān dviṣanti’ → ‘taddviṣ’ = ‘their enemies’
sainyamarmy
sainyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsainya (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga (n.), Dvitīyā (Acc. 2), Ekavacana
sa-kulāḥtogether with their clan/entire group
sa-kulāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsa (सह/सहित) + kula (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom. 1), Bahuvacana; avyayībhāva sense ‘sa-’ = ‘with’; ‘with their clan/whole group’
prajvala-krudhaḥwith blazing anger
prajvala-krudhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootprajvala + krudh (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom. 1), Bahuvacana; bahuvrīhi: ‘prajvalā krudhā yasya’ = whose anger is blazing