Shloka 63
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
सुदुर्मदः क्रुधा रक्तो दृढेनैकेन पत्रिणा / संपत्करीमुकुटगं मणिमेकमपाहरत्
Transliteration
sudurmadaḥ krudhā rakto dṛḍhenaikena patriṇā / saṃpatkarīmukuṭagaṃ maṇimekamapāharat
Translation
सुदुर्मदः क्रोधरक्तो दृढेनैकेन पत्रिणा । सम्पत्करीमुकुटस्थं मणिमेकमपाहरत् ॥
Word by Word
सु-दुर्मदःvery arrogant
सु-दुर्मदः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootसु + दुर्मद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (intensified)
क्रुधाwith anger
क्रुधा:
करणम् (Karana/Instrument)
TypeNoun
Rootक्रुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; करण/हेतु-अर्थे
रक्तःreddened
रक्तः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootरक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
दृढेनfirm/strong
दृढेन:
विशेषणम् (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदृढ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषण (पत्रिणा इत्यस्य)
एकेनwith a single
एकेन:
विशेषणम् (Qualifier)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; संख्याविशेषण (पत्रिणा इत्यस्य)
पत्रिणाarrow (feathered missile)
पत्रिणा:
करणम् (Karana/Instrument)
TypeNoun
Rootपत्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; साधन/करण
संपत्करी-मुकुट-गम्situated in Saṃpatkarī’s crown
संपत्करी-मुकुट-गम्:
कर्मणि विशेषणम् (Qualifier of Object)
TypeAdjective
Rootसंपत्करी + मुकुट + ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (मणिम् इत्यस्य); समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (संपत्कर्याः मुकुटे गः = situated in the crown of Saṃpatkarī)
मणिम्gem
मणिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
एकम्one
एकम्:
कर्मणि विशेषणम् (Qualifier of Object)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (मणिम् इत्यस्य)
अपाहरत्snatched away
अपाहरत्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootअप-हृ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन