Shloka 9
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
सप्त तेषु कृतान्याहुरकृतानि तु सप्त वै / भूरादयस्तु सत्यान्ताः सप्त लोकाः कृतास्त्विह
Transliteration
sapta teṣu kṛtānyāhurakṛtāni tu sapta vai / bhūrādayastu satyāntāḥ sapta lokāḥ kṛtāstviha
Translation
तेषु सप्त कृतानि लोकाः प्रोक्ताः, सप्त तु अकृतानि वै। भूरादयः सत्यपर्यन्ताः सप्त लोकाः इह कृताः स्मृताः॥
Word by Word
saptaseven
sapta:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsapta (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; बहुवचनार्थे (numeral used adjectivally, implying plural)
teṣuamong them
teṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन (plural)
kṛtānimade, constructed
kṛtāni:
Karma (कर्म) / Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृ धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle)
āhuḥthey say
āhuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootah (अह् धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
akṛtāninot made, uncreated
akṛtāni:
Karma (कर्म) / Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Rootakṛta (कृ धातु, नञ्-पूर्वक; क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; नञ्-समासपूर्वक (negated)
tubut
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थे
saptaseven
sapta:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsapta (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; बहुवचनार्थे
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
bhū-ādayaḥBhū and the others
bhū-ādayaḥ:
Karta (कर्ता) / Topic (उद्देश्य)
TypeNoun
Rootbhū + ādi (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘भूः’ इत्यादयः (bhū etc.)
tuand/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle), विशेषार्थे
satya-antāḥending with Satya (up to Satya-loka)
satya-antāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsatya + anta (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘सत्य’ पर्यन्ताः (ending with Satya)
saptaseven
sapta:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsapta (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; बहुवचनार्थे
lokāḥworlds, realms
lokāḥ:
Karta (कर्ता) / Topic (उद्देश्य)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
kṛtāḥare made/constructed
kṛtāḥ:
Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृ धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle)
ihahere
iha:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)