Shloka 67
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
निधनं ब्रह्मलोके तु गतानामृषिभिः सह / न शक्यमानुपूर्व्येण तेषां वक्तुं प्रविस्तरम्
Transliteration
nidhanaṃ brahmaloke tu gatānāmṛṣibhiḥ saha / na śakyamānupūrvyeṇa teṣāṃ vaktuṃ pravistaram
Translation
ब्रह्मलोके तु गतानामृषिभिः सह निधनं भवति। तेषां प्रविस्तरं क्रमशो वक्तुं न शक्यते।
Word by Word
निधनम्death/end
निधनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ब्रह्मलोकेin Brahma-world
ब्रह्मलोके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootब्रह्मलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
गतानाम्of those who have gone
गतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन; ‘…of those who have gone’
ऋषिभिःwith sages
ऋषिभिः:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/सह), बहुवचन
सहtogether with
सह:
Sahakari (सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अव्यय (postposition), ‘with’
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
शक्यम्possible
शक्यम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootशक् (धातु)
Formयत्-प्रत्ययान्त (potential/gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘possible’
अनुपूर्व्येणin sequence/in order
अनुपूर्व्येण:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनुपूर्व्य (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-एकवचन-रूपेण क्रियाविशेषण (Instrumental used adverbially)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन
वक्तुम्to tell/speak
वक्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive/तुमन्त), अव्ययभाव
प्रविस्तरम्full detail
प्रविस्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्र + विस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; ‘in detail’