Shloka 55
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
देवास्ते वै पुनस्तेषां जायन्ते निधनेष्विह / यामादयः क्रमेणैव कनिष्ठाद्याः प्रजापतेः
Transliteration
devāste vai punasteṣāṃ jāyante nidhaneṣviha / yāmādayaḥ krameṇaiva kaniṣṭhādyāḥ prajāpateḥ
Translation
ते देवाः पुनरेवेषां निधनकालेष्विह जायन्ते; यामादयः क्रमेणैव प्रजापतेः कनिष्ठाद्याः।
Word by Word
devāḥthe gods
devāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
tethose
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis)
punaḥagain
punaḥ:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति/कालवाचक
teṣāmof them
teṣām:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), बहुवचन; सर्वनाम
jāyanteare born
jāyante:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
nidhaneṣuat the deaths/endings
nidhaneṣu:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootnidhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
ihahere
iha:
Desha-adhikarana (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
yāma-ādayaḥYāma and others
yāma-ādayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyāma (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘Yāma and others’
krameṇain sequence
krameṇa:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkrama (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोगः (instrumental used adverbially: 'in order')
evaonly/indeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात
kaniṣṭha-ādyāḥbeginning with the youngest
kaniṣṭha-ādyāḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkaniṣṭha (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण—‘beginning with the youngest’
prajāpateḥof Prajāpati
prajāpateḥ:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootprajāpati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन