Shloka 44
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
अतीता वर्त्तमानाश्च तथा ये चाप्यनागताः / प्रथमानन्तरोद्दिष्टा अन्तराः सांप्रतैः पुनः
Transliteration
atītā varttamānāśca tathā ye cāpyanāgatāḥ / prathamānantaroddiṣṭā antarāḥ sāṃprataiḥ punaḥ
Translation
अतीताः वर्तमानाश्च ये चाप्यनागताः, ते प्रथमानन्तरं निर्दिष्टाः; अन्तराः पुनः सांप्रतेभिः कथिताः।
Word by Word
atītāḥpast (ones)
atītāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootatīta (कृदन्त/प्रातिपदिक; √i + ati उपसर्ग, भूतकृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (adjectival use)
vartamānāḥpresent (ones)
vartamānāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootvartamāna (कृदन्त/प्रातिपदिक; √vṛt, वर्तमानकृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
tathāthus, likewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/रीति-वाचक (adverb: thus)
yewho/which (those)
ye:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम (relative pronoun)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
apialso, even
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अपि = also/even (particle)
anāgatāḥfuture (ones), not yet come
anāgatāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootanāgata (कृदन्त/प्रातिपदिक; √gam, न-उपसर्ग, भूतकृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
prathama-anantara-uddiṣṭāḥindicated as first and next (in order)
prathama-anantara-uddiṣṭāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootprathama (प्रातिपदिक) + anantara (प्रातिपदिक) + uddiṣṭa (कृदन्त/प्रातिपदिक; √diś, उत्-उपसर्ग, भूतकृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘प्रथमानन्तर’ इति विशेषणपूर्वपदसमासः, तेन ‘उद्दिष्ट’ विशेष्यते
antarāḥintermediate ones, intervals
antarāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootantara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
sāṃprataiḥby the present (ones)
sāṃprataiḥ:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootsāṃprata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषण (used substantively: ‘by the present ones/people’)
punaḥagain, further
punaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति/पुनरावृत्ति-वाचक (adverb: again)