Shloka 64
Bhaṇḍāsuraprādurbhāva
Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura
Devanagari script
तानुवाच ततः शक्रो दैत्येन्द्रो ऽयमिहागतः / अशक्यः समरे योद्धुमस्माभिरखिलैरपि
Transliteration
tānuvāca tataḥ śakro daityendro 'yamihāgataḥ / aśakyaḥ samare yoddhumasmābhirakhilairapi
Translation
तानुवाच ततः शक्रो दैत्येन्द्रोऽयमिहागतः। अशक्यः समरे योद्धुमस्माभिरखिलैरपि॥
Word by Word
तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
उवाचsaid/spoke
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, काल/क्रमवाचक (then/thereupon)
शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दैत्य-इन्द्रःthe lord of the Daityas
दैत्य-इन्द्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दैत्यानाम् इन्द्रः)
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देशवाचक (demonstrative)
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
आगतःhas come
आगतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआगत (कृदन्त-प्रातिपदिक; आ + √गम्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
अशक्यःimpossible (to be done)
अशक्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअशक्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √शक्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त (gerundive) ‘not possible’
समरेin battle
समरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
योद्धुम्to fight
योद्धुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootयुध् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive) ‘to fight’
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (करण/सह), बहुवचन
अखिलैःall (of us)
अखिलैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying अस्माभिः)
अपिeven
अपि:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), ‘even/also’