Shloka 69
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
तेषामिन्द्रस्तथा विद्वान्भविष्यः शान्तिरुच्यते / हविष्मान्पौलहः श्रीमान्सुकीर्तिश्चाथ भार्गवः
Transliteration
teṣāmindrastathā vidvānbhaviṣyaḥ śāntirucyate / haviṣmānpaulahaḥ śrīmānsukīrtiścātha bhārgavaḥ
Translation
तेषां मध्ये विद्वान् इन्द्रः भविष्यः ‘शान्ति’ इति चोच्यते; हविष्मान् पौलहः श्रीमान्, सुकीर्तिश्च तथा भार्गवः।
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; बहुवचन
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
तथाlikewise
तथा:
सम्बन्ध (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
विद्वान्wise/learned
विद्वान्:
विशेषण (of Indra)
TypeAdjective
Rootविद् (धातु) + वस्/वत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (Present active participle, विद्वस्-प्रातिपदिक); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
भविष्यःfuture (one)/to be in the future
भविष्यः:
विशेषण (of Indra)
TypeAdjective
Rootभविष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
शान्तिःŚānti (name)/peace
शान्तिः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशान्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
उच्यतेis said/called
उच्यते:
क्रिया (passive predicate)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present); कर्मणि-प्रयोग (Passive); प्रथमपुरुष; एकवचन
हविष्मान्Haviṣmān (name)
हविष्मान्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहविष्मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
पौलहःPaulaha (name)
पौलहः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपौलह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
श्रीमान्splendid/fortunate
श्रीमान्:
विशेषण (of Paulaha)
TypeAdjective
Rootश्रीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
सुकीर्तिःSukīrti (name)
सुकीर्तिः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसु + कीर्ति (प्रातिपदिक-समास)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; कर्मधारय (सु-कीर्तिः = 'good fame')
चand
च:
सम्बन्ध (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अथthen/also
अथ:
सम्बन्ध (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (sequencing particle)
भार्गवःBhārgava (name)
भार्गवः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन