Shloka 5
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
सूत उवाच भवतां कथयिष्यामि सर्वमेतद्यथातथम् / पादं त्विमं ससंहारं चतुर्थं मुनिसत्तमाः
Transliteration
sūta uvāca bhavatāṃ kathayiṣyāmi sarvametadyathātatham / pādaṃ tvimaṃ sasaṃhāraṃ caturthaṃ munisattamāḥ
Translation
सूत उवाच—भवतां सर्वमेतद्यथातथं कथयिष्यामि; इमं तु चतुर्थं पादं ससंहारं, मुनिसत्तमाः।
Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
भवताम्of you (hon.)
भवताम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; आदरार्थे सर्वनाम
कथयिष्यामिI will narrate
कथयिष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु)
Formलृट् (simple future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम
यथाas
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/उपमानार्थक (as/how)
तथम्so/accordingly
तथम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थक (so/accordingly); पदान्ते -म् (निपातप्रयोगः)
पादम्section/quarter (pāda)
पादम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
इमम्this
इमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम
ससंहारम्with a conclusion/summary
ससंहारम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + संहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; उपसर्गपूर्वक-प्रातिपदिक; विशेषणम् (having a conclusion/with summary)
चतुर्थम्fourth
चतुर्थम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; क्रमवाचक विशेषणम्
मुनिसत्तमाःO best sages
मुनिसत्तमाः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; समासः मुनि + सत्तम (षष्ठी-तत्पुरुषः: 'best among sages')