Shloka 3
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
मन्वन्तराणि सर्वाणि पूर्वाण्येवापरैः सह / सप्तर्षीणामथैतेषां सांप्रतस्यान्तरे मनोः
Transliteration
manvantarāṇi sarvāṇi pūrvāṇyevāparaiḥ saha / saptarṣīṇāmathaiteṣāṃ sāṃpratasyāntare manoḥ
Translation
मन्वन्तराणि सर्वाणि पूर्वाण्येवापरैः सह, तथा एतेषां सप्तर्षीणां च सांप्रतमनोः अन्तरे (वृत्तान्तं वक्ष्यामि)।
Word by Word
मन्वन्तराणिManvantaras (periods of Manus)
मन्वन्तराणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; समासः मनु + अन्तर (षष्ठी-तत्पुरुषः)
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; विशेषणम्
पूर्वाणिformer/previous
पूर्वाणि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; विशेषणम्
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/अवधारण (particle of emphasis)
अपरैःwith the later (ones)
अपरैः:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (सामान्यतः), तृतीया (3), बहुवचन; विशेषणम्
सहtogether with
सह:
Sahakaraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (preposition-like indeclinable)
सप्तर्षीणाम्of the seven sages
सप्तर्षीणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसप्त + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; द्विगु-समासः (सप्त + ऋषि)
अथthen/now
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक/क्रमसूचक (then/now)
एतेषाम्of these
एतेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), बहुवचन; सर्वनाम
सांप्रतस्यof the present/current
सांप्रतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootसांप्रतम्/सांप्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; विशेषणम्
अन्तरेin/within the interval (Manvantara)
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरणम्
मनोःof Manu
मनोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन