Shloka 23
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
सावर्णमनवश्चान्ये भविष्या ब्रह्मणः सुताः / मेरुसावर्णितस्ते वै चत्वारो दिव्यदृष्टयः
Transliteration
sāvarṇamanavaścānye bhaviṣyā brahmaṇaḥ sutāḥ / merusāvarṇitaste vai catvāro divyadṛṣṭayaḥ
Translation
सावर्णमनवाश्चान्ये भविष्यन्ति ब्रह्मणः सुताः। मेरुसावर्णिताः ते वै चत्वारो दिव्यदृष्टयः॥
Word by Word
सावर्ण-मनवःthe Sāvarṇa Manus
सावर्ण-मनवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसावर्ण (प्रातिपदिक) + मनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (विशेषण-विशेष्यभावः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम्
भविष्याःfuture
भविष्याः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभविष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (भविष्यत्कालसम्बन्धि)
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध/सम्बन्धी (genitive)
सुताःsons
सुताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
मेरु-सावर्णिताःcalled/characterized as Meru-Sāvarṇa
मेरु-सावर्णिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमेरु (प्रातिपदिक) + सावर्णित (कृदन्त; √वर्ण्/वृञ्? caus./denom. 'to describe/name')
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (षष्ठी/सम्बन्ध: 'मेरोः सावर्णिताः' = named/characterized as Sāvarṇa in relation to Meru)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
चत्वारःfour
चत्वारः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; संख्याविशेषणम्
दिव्य-दृष्टयः(those) of divine vision
दिव्य-दृष्टयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) + दृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (दिव्या दृष्टिः)