Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Pauṇḍraka’s False Vāsudeva Claim, His Death, and the Burning of Vārāṇasī by Sudarśana

राज्ञ: काशीपतेर्ज्ञात्वा महिष्य: पुत्रबान्धवा: । पौराश्च हा हता राजन् नाथ नाथेति प्रारुदन् ॥ २६ ॥

rājñaḥ kāśī-pater jñātvā mahiṣyaḥ putra-bāndhavāḥ paurāś ca hā hatā rājan nātha nātheti prārudan

राज्ञः काशीपतेर्ज्ञात्वा महिष्यः पुत्रबान्धवाः । पौराश्च हा हता राजन् नाथ नाथेति प्रारुदन् ॥

राज्ञःof the king
राज्ञः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
काशी-पतेःof the lord of Kāśī
काशी-पतेः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (काश्याः पतिः)
ज्ञात्वाhaving learned
ज्ञात्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having known)
महिष्यःqueens
महिष्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहिषी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पुत्र-बान्धवाःsons and relatives
पुत्र-बान्धवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + बान्धव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्वन्द्वसमासः (पुत्राश्च बान्धवाश्च)
पौराःcitizens
पौराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपौर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
हाalas!
हा:
Bhava-dyotaka (भाव-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय)
Formविस्मय/शोकसूचक निपात (interjection of grief)
हताःslain
हताः:
Karta-anvayi Visheshana (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootहन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
नाथO lord!
नाथ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
नाथO lord!
नाथ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (पुनरुक्ति for lament)
इतिthus
इति:
Vakyartha-dyotaka (वाक्यार्थ-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक अव्यय
प्रारुदन्they wept
प्रारुदन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootरुद् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद; उपसर्ग ‘प्र’
K
King of Kāśī
P
Parīkṣit Mahārāja

FAQs

This verse shows the natural worldly grief of queens, relatives, and citizens who cry “nātha, nātha,” illustrating attachment to temporal protection and the pain that follows loss.

Śukadeva is narrating the events to King Parīkṣit, so “rājan” marks the direct address within the ongoing teacher–disciple dialogue of the Bhāgavatam.

It reminds us that worldly shelter is fragile; cultivating devotion and inner spiritual refuge helps one face loss with greater steadiness and faith.