Adhyaya 64
The Deliverance of King Nṛga and the Warning Against Taking Brāhmaṇa Property
द्वारकायां पूर्ववृत्तेषु धर्मरक्षणे श्रीकृष्णस्य शासनं दर्शिते, अत्रोपदेशरूपा अद्भुतकथा प्रवर्तते। साम्बादयः यादवयुवानः वने क्रीडन्तो निर्जले कूपे महान्तं गोधां बद्धां ददृशुः। तां मोचयितुमशक्ताः ते श्रीकृष्णं निन्युः; भगवान् वामहस्तेनैव तामुद्धृत्य स्पृष्टवान्। तदा सा गोधा दिव्यपुरुषरूपा बभूव—नृगनामा राजा—यः कथयामास यथा बहुदानशीलोऽपि ब्राह्मणगवां विषयक-अनवधानदोषात् पतितः। एकस्य ब्राह्मणस्य गौः अन्यस्मै ब्राह्मणाय दत्ता; उभौ प्रतिदानं नाङ्गीकृतवन्तौ। यमराजेन पुण्यं वा पापं पूर्वं भुङ्क्ष्वेति विकल्पे दत्ते, स पापं पूर्वं भुक्त्वा गोधायां जातः, कृष्णस्पर्शेन मुक्तः। तं स्वर्गारोहणायानुज्ञाय भगवान् सहचरान् राजवर्गं च शिक्षयामास—ब्राह्मणस्वं ‘अजीर्णम्’; तस्य हरणं दुरुपयोगश्च बहुजन्मनाशं नरकफलञ्च जनयति, पापी ब्राह्मणोऽपि न निर्दयतया व्यवहार्यः। एवं कथाद्भुतं लोकनीतिशिक्षया संयोज्य, भक्त्यधीनं धर्मराज्यं प्रति पाठकं प्रापयति।
Shlokas
Verse 1
श्रीबादरायणिरुवाच एकदोपवनं राजन् जग्मुर्यदुकुमारका: । विहर्तुं साम्बप्रद्युम्नचारुभानुगदादय: ॥ १ ॥
श्रीबादरायणिरुवाच—एकदा राजन् यदुकुमारका उपवनं विहर्तुं जग्मुः; साम्बप्रद्युम्नचारुभानुगदादयः।
Verse 2
क्रीडित्वा सुचिरं तत्र विचिन्वन्त: पिपासिता: । जलं निरुदके कूपे ददृशु: सत्त्वमद्भुतम् ॥ २ ॥
क्रीडित्वा चिरकालं तत्र गोपकुमाराः पिपासिताः सन्तो जलान्वेषणाय विचिन्वन्तः निरुदके कूपे सत्त्वमद्भुतं ददृशुः।
Verse 3
कृकलासं गिरिनिभं वीक्ष्य विस्मितमानसा: । तस्य चोद्धरणे यत्नं चक्रुस्ते कृपयान्विता: ॥ ३ ॥
गिरिनिभं कृकलासं वीक्ष्य ते विस्मितमानसः। तस्य दयया प्रेरिताः कूपात् उद्धरणे यत्नं चक्रुः।
Verse 4
चर्मजैस्तान्तवै: पाशैर्बद्ध्वा पतितमर्भका: । नाशक्नुरन् समुद्धर्तुं कृष्णायाचख्युरुत्सुका: ॥ ४ ॥
चर्मजैस्तान्तवैश्च पाशैर्बद्ध्वा पतितं कृकलासं तेऽर्भकाः। तथापि समुद्धर्तुं नाशक्नुवन्, कृष्णाय उत्सुकाः सर्वं न्यवेदयन्।
Verse 5
तत्रागत्यारविन्दाक्षो भगवान् विश्वभावन: । वीक्ष्योज्जहार वामेन तं करेण स लीलया ॥ ५ ॥
तत्रागत्यारविन्दाक्षो भगवान् विश्वभावनः। तं कृकलासं वीक्ष्य वामकरेण लीलया समुज्जहार।
Verse 6
स उत्तम:श्लोककराभिमृष्टो विहाय सद्य: कृकलासरूपम् । सन्तप्तचामीकरचारुवर्ण: स्वर्ग्यद्भुतालङ्करणाम्बरस्रक् ॥ ६ ॥
स उत्तमश्लोककराभिमृष्टः सद्यः कृकलासरूपं विहाय। स्वर्ग्यरूपं प्राप सन्तप्तचामीकरचारुवर्णः, अद्भुतालङ्करणाम्बरस्रग्भिः विभूषितः।
Verse 7
पप्रच्छ विद्वानपि तन्निदानं जनेषु विख्यापयितुं मुकुन्द: । कस्त्वं महाभाग वरेण्यरूपो देवोत्तमं त्वां गणयामि नूनम् ॥ ७ ॥
मुकुन्दो विद्वानपि लोकानां बोधाय तन्निदानं पप्रच्छ— “कस्त्वं महाभाग? वरेण्यरूपं त्वां दृष्ट्वा त्वं नूनं देवोत्तमोऽसीति मन्ये।”
Verse 8
सम्प्रापितोऽस्यतदर्ह: सुभद्र । आत्मानमाख्याहि विवित्सतां नो यन्मन्यसे न: क्षममत्र वक्तुम् ॥ ८ ॥
“केन कर्मणा त्वमेतामवस्थां सम्प्रापितः? सुभद्र, एतादृशं न त्वयि युक्तम्। वयं त्वां जिज्ञासामः; यन्मन्यसेऽत्र वक्तुं क्षमं तदात्मानमाख्याहि।”
Verse 9
श्रीशुक उवाच इति स्म राजा सम्पृष्ट: कृष्णेनानन्तमूर्तिना । माधवं प्रणिपत्याह किरीटेनार्कवर्चसा ॥ ९ ॥
श्रीशुक उवाच— एवं कृष्णेनानन्तमूर्तिना सम्पृष्टो राजा, अर्कवर्चसा किरीटेन, माधवं प्रणिपत्य, प्रत्युवाच।
Verse 10
नृग उवाच नृगो नाम नरेन्द्रोऽहमिक्ष्वाकुतनय: प्रभो । दानिष्वाख्यायमानेषु यदि ते कर्णमस्पृशम् ॥ १० ॥
नृग उवाच— नृगो नाम नरेन्द्रोऽहमिक्ष्वाकुतनयः प्रभो। दानिनां कीर्तिषु पठ्यमानेषु यदि ते कर्णमस्पृशम्।
Verse 11
किं नु तेऽविदितं नाथ सर्वभूतात्मसाक्षिण: । कालेनाव्याहतदृशो वक्ष्येऽथापि तवाज्ञया ॥ ११ ॥
“किं नु तेऽविदितं नाथ सर्वभूतात्मसाक्षिणः? कालेनाव्याहतदृशोऽपि तवाज्ञया तथापि वक्ष्ये।”
Verse 12
यावत्य: सिकता भूमेर्यावत्यो दिवि तारका: । यावत्यो वर्षधाराश्च तावतीरददं स्म गा: ॥ १२ ॥
अहं भूमेः सिकतासंख्याः दिवि तारकासंख्याः वर्षाबिन्दुसमाः च गावः दानरूपेण अददं स्म।
Verse 13
पयस्विनीस्तरुणी: शीलरूप- गुणोपपन्ना: कपिला हेमशृङ्गी: । न्यायार्जिता रूप्यखुरा: सवत्सा दुकूलमालाभरणा ददावहम् ॥ १३ ॥
पयस्विन्यः तरुण्यः शीलरूपगुणोपपन्नाः कपिलाः हेमशृङ्ग्यः न्यायार्जिताः रूप्यखुराः सवत्साः दुकूलमालाभरणाः गावः अहं ददाव।
Verse 14
स्वलङ्कृतेभ्यो गुणशीलवद्भ्य: सीदत्कुटुम्बेभ्य ऋतव्रतेभ्य: । तप:श्रुतब्रह्मवदान्यसद्भ्य: प्रादां युवभ्यो द्विजपुङ्गवेभ्य: ॥ १४ ॥ गोभूहिरण्यायतनाश्वहस्तिन: कन्या: सदासीस्तिलरूप्यशय्या: । वासांसि रत्नानि परिच्छदान् रथा- निष्टं च यज्ञैश्चरितं च पूर्तम् ॥ १५ ॥
अहं प्रथमं स्वलङ्कृत्य दानग्राहकान् द्विजपुङ्गवान्—सीदत्कुटुम्बान् युवान् गुणशीलवतः ऋतव्रतान् तपःश्रुतब्रह्मवदान्यसद्भावयुक्तान्—प्रादाम। तेषां गोभूहिरण्यायतनाश्वहस्तिनः कन्याः सदासीः तिलरूप्यशय्याः वासांसि रत्नानि परिच्छदान् रथान् च दत्तवान्; यज्ञैः इष्टं पूर्तकर्म च आचरम्।
Verse 15
स्वलङ्कृतेभ्यो गुणशीलवद्भ्य: सीदत्कुटुम्बेभ्य ऋतव्रतेभ्य: । तप:श्रुतब्रह्मवदान्यसद्भ्य: प्रादां युवभ्यो द्विजपुङ्गवेभ्य: ॥ १४ ॥ गोभूहिरण्यायतनाश्वहस्तिन: कन्या: सदासीस्तिलरूप्यशय्या: । वासांसि रत्नानि परिच्छदान् रथा- निष्टं च यज्ञैश्चरितं च पूर्तम् ॥ १५ ॥
अहं प्रथमं स्वलङ्कृत्य दानग्राहकान् द्विजपुङ्गवान्—सीदत्कुटुम्बान् युवान् गुणशीलवतः ऋतव्रतान् तपःश्रुतब्रह्मवदान्यसद्भावयुक्तान्—प्रादाम। तेषां गोभूहिरण्यायतनाश्वहस्तिनः कन्याः सदासीः तिलरूप्यशय्याः वासांसि रत्नानि परिच्छदान् रथान् च दत्तवान्; यज्ञैः इष्टं पूर्तकर्म च आचरम्।
Verse 16
कस्यचिद् द्विजमुख्यस्य भ्रष्टा गौर्मम गोधने । सम्पृक्ताविदुषा सा च मया दत्ता द्विजातये ॥ १६ ॥
कस्यचित् द्विजमुख्यस्य गौः मम गोधने भ्रष्टा प्रविश्य आसीत्; तदविदुषा मया सा अन्यस्मै द्विजातये दानरूपेण दत्ता।
Verse 17
तां नीयमानां तत्स्वामी दृष्ट्वोवाच ममेति तम् । ममेति परिग्राह्याह नृगो मे दत्तवानिति ॥ १७ ॥
गवां नीयमानां दृष्ट्वा पूर्वस्वामी उवाच—“ममेयम्।” दत्तग्रहणकृत् द्वितीयो विप्रः प्रत्युवाच—“न मम; ममैतत्, नृगो मे दत्तवान्।”
Verse 18
विप्रौ विवदमानौ मामूचतु: स्वार्थसाधकौ । भवान् दातापहर्तेति तच्छ्रुत्वा मेऽभवद् भ्रम: ॥ १८ ॥
विवदमानौ तौ विप्रौ स्वार्थसाधकौ मामूचतुः—“भवान् मे दाता” इति च “भवान् मेऽपहारकः” इति च। तच्छ्रुत्वा मम महान् भ्रमोऽभवत्।
Verse 19
अनुनीतावुभौ विप्रौ धर्मकृच्छ्रगतेन वै । गवां लक्षं प्रकृष्टानां दास्याम्येषा प्रदीयताम् ॥ १९ ॥ भवन्तावनुगृह्णीतां किङ्करस्याविजानत: । समुद्धरतं मां कृच्छ्रात् पतन्तं निरयेऽशुचौ ॥ २० ॥
धर्मकृच्छ्रगतेनाहं विनयेनोभौ विप्रावनुनीतवान्—“एतस्याः प्रत्यर्पणाय प्रकृष्टानां गवां लक्षं दास्यामि; एषा मम प्रदीयताम्। अविजानतः किङ्करस्य मां भवन्तावनुगृह्णीताम्; कृच्छ्रात् समुद्धरतं, न चाशुचौ निरये पतामि।”
Verse 20
अनुनीतावुभौ विप्रौ धर्मकृच्छ्रगतेन वै । गवां लक्षं प्रकृष्टानां दास्याम्येषा प्रदीयताम् ॥ १९ ॥ भवन्तावनुगृह्णीतां किङ्करस्याविजानत: । समुद्धरतं मां कृच्छ्रात् पतन्तं निरयेऽशुचौ ॥ २० ॥
धर्मकृच्छ्रगतेनाहं विनयेनोभौ विप्रावनुनीतवान्—“एतस्याः प्रत्यर्पणाय प्रकृष्टानां गवां लक्षं दास्यामि; एषा मम प्रदीयताम्। अविजानतः किङ्करस्य मां भवन्तावनुगृह्णीताम्; कृच्छ्रात् समुद्धरतं, न चाशुचौ निरये पतामि।”
Verse 21
नाहं प्रतीच्छे वै राजन्नित्युक्त्वा स्वाम्यपाक्रमत् । नान्यद् गवामप्ययुतमिच्छामीत्यपरो ययौ ॥ २१ ॥
राजन्, इत्युक्त्वा वर्तमानस्वामी उवाच—“नाहं प्रतीच्छे”; स च स्वाम्यपाक्रमत्। अपरः प्रत्युवाच—“गवामप्ययुतं नान्यदिच्छामि”; सोऽपि ययौ।
Verse 22
एतस्मिन्नन्तरे यामैर्दूतैर्नीतो यमक्षयम् । यमेन पृष्टस्तत्राहं देवदेव जगत्पते ॥ २२ ॥
एतस्मिन्नन्तरे यामैर्दूतैर्नीतोऽहं यमक्षयम्। तत्र यमेन पृष्टोऽहं अवदं देवदेव जगत्पते॥
Verse 23
पूर्वं त्वमशुभं भुङ्क्ष उताहो नृपते शुभम् । नान्तं दानस्य धर्मस्य पश्ये लोकस्य भास्वत: ॥ २३ ॥
पूर्वं त्वमशुभं भुङ्क्ष उताहो नृपते शुभम्। दानधर्मस्य नान्तं पश्ये लोकस्य भास्वतः॥
Verse 24
पूर्वं देवाशुभं भुञ्ज इति प्राह पतेति स: । तावदद्राक्षमात्मानं कृकलासं पतन् प्रभो ॥ २४ ॥
पूर्वं देवाशुभं भुञ्ज इति प्राह पतेति सः। तावदद्राक्षमात्मानं कृकलासं पतन् प्रभो॥
Verse 25
ब्रह्मण्यस्य वदान्यस्य तव दासस्य केशव । स्मृतिर्नाद्यापि विध्वस्ता भवत्सन्दर्शनार्थिन: ॥ २५ ॥
ब्रह्मण्यस्य वदान्यस्य तव दासस्य केशव। स्मृतिर्नाद्यापि विध्वस्ता भवत्सन्दर्शनार्थिनः॥
Verse 26
स त्वं कथं मम विभोऽक्षिपथ: परात्मा योगेश्वरै: श्रुतिदृशामलहृद्विभाव्य: । साक्षादधोक्षज उरुव्यसनान्धबुद्धे: स्यान्मेऽनुदृश्य इह यस्य भवापवर्ग: ॥ २६ ॥
स त्वं कथं मम विभोऽक्षिपथः परात्मा योगेश्वरैः श्रुतिदृशामलहृद्विभाव्यः। साक्षादधोक्षज उरुव्यसनान्धबुद्धेः स्यान्मेऽनुदृश्य इह यस्य भवापवर्गः॥
Verse 27
देवदेव जगन्नाथ गोविन्द पुरुषोत्तम । नारायण हृषीकेश पुण्यश्लोकाच्युताव्यय ॥ २७ ॥ अनुजानीहि मां कृष्ण यान्तं देवगतिं प्रभो । यत्र क्वापि सतश्चेतो भूयान्मे त्वत्पदास्पदम् ॥ २८ ॥
देवदेव जगन्नाथ गोविन्द पुरुषोत्तम । नारायण हृषीकेश पुण्यश्लोकाच्युताव्यय ॥
Verse 28
देवदेव जगन्नाथ गोविन्द पुरुषोत्तम । नारायण हृषीकेश पुण्यश्लोकाच्युताव्यय ॥ २७ ॥ अनुजानीहि मां कृष्ण यान्तं देवगतिं प्रभो । यत्र क्वापि सतश्चेतो भूयान्मे त्वत्पदास्पदम् ॥ २८ ॥
अनुजानीहि मां कृष्ण यान्तं देवगतिं प्रभो । यत्र क्वापि सतश्चेतो भूयान्मे त्वत्पदास्पदम् ॥
Verse 29
नमस्ते सर्वभावाय ब्रह्मणेऽनन्तशक्तये । कृष्णाय वासुदेवाय योगानां पतये नम: ॥ २९ ॥
नमस्ते सर्वभावाय ब्रह्मणेऽनन्तशक्तये । कृष्णाय वासुदेवाय योगानां पतये नमः ॥
Verse 30
इत्युक्त्वा तं परिक्रम्य पादौ स्पृष्ट्वा स्वमौलिना । अनुज्ञातो विमानाग्र्यमारुहत् पश्यतां नृणाम् ॥ ३० ॥
इत्युक्त्वा तं परिक्रम्य पादौ स्पृष्ट्वा स्वमौलिना । अनुज्ञातो विमानाग्र्यमारुहत् पश्यतां नृणाम् ॥
Verse 31
कृष्ण: परिजनं प्राह भगवान् देवकीसुत: । ब्रह्मण्यदेवो धर्मात्मा राजन्याननुशिक्षयन् ॥ ३१ ॥
कृष्णः परिजनं प्राह भगवान् देवकीसुतः । ब्रह्मण्यदेवो धर्मात्मा राजन्याननुशिक्षयन् ॥
Verse 32
दुर्जरं बत ब्रह्मस्वं भुक्तमग्नेर्मनागपि । तेजीयसोऽपि किमुत राज्ञां ईश्वरमानिनाम् ॥ ३२ ॥
दुर्जरं खलु ब्रह्मस्वं, अल्पमपि भुक्तं वह्नितेजसामपि; राज्ञां तु ईश्वरमानिनां किमुत, तद्भोगे महापातकं भवति।
Verse 33
नाहं हालाहलं मन्ये विषं यस्य प्रतिक्रिया । ब्रह्मस्वं हि विषं प्रोक्तं नास्य प्रतिविधिर्भुवि ॥ ३३ ॥
नाहं हालाहलं विषं मन्ये, तस्य प्रतिक्रिया विद्यते; ब्रह्मस्वं तु विषं प्रोक्तं, तस्य भुवि प्रतिविधिर्नास्ति।
Verse 34
हिनस्ति विषमत्तारं वह्निरद्भि: प्रशाम्यति । कुलं समूलं दहति ब्रह्मस्वारणिपावक: ॥ ३४ ॥
विषं पिबन्तं हिनस्ति, वह्निरद्भिः प्रशाम्यति; ब्रह्मस्वारणिपावकस्तु चोरस्य कुलं समूलं दहति।
Verse 35
ब्रह्मस्वं दुरनुज्ञातं भुक्तं हन्ति त्रिपूरुषम् । प्रसह्य तु बलाद् भुक्तं दश पूर्वान् दशापरान् ॥ ३५ ॥
ब्रह्मस्वं दुरनुज्ञातं भुक्तं त्रिपूरुषं हन्ति; प्रसह्य बलाद् भुक्तं तु दश पूर्वान् दशापरान् विनाशयति।
Verse 36
राजानो राजलक्ष्म्यान्धा नात्मपातं विचक्षते । निरयं येऽभिमन्यन्ते ब्रह्मस्वं साधु बालिशा: ॥ ३६ ॥
राजलक्ष्म्यान्धा राजानो नात्मपातं विचक्षते; ब्रह्मस्वं साधु बालिशा निरयं येऽभिमन्यन्ते।
Verse 37
गृह्णन्ति यावत: पांशून् क्रन्दतामश्रुबिन्दव: । विप्राणां हृतवृत्तीनां वदान्यानां कुटुम्बिनाम् ॥ ३७ ॥ राजानो राजकुल्याश्च तावतोऽब्दान्निरङ्कुशा: । कुम्भीपाकेषु पच्यन्ते ब्रह्मदायापहारिण: ॥ ३८ ॥
यावतः पांशवो भूमौ विप्राणां करुणाश्रुभिः स्पृष्टाः, तावतोऽब्दान् निरङ्कुशा राजानो राजकुल्याश्च ब्रह्मदायापहारिणः कुम्भीपाकनरके पच्यन्ते।
Verse 38
गृह्णन्ति यावत: पांशून् क्रन्दतामश्रुबिन्दव: । विप्राणां हृतवृत्तीनां वदान्यानां कुटुम्बिनाम् ॥ ३७ ॥ राजानो राजकुल्याश्च तावतोऽब्दान्निरङ्कुशा: । कुम्भीपाकेषु पच्यन्ते ब्रह्मदायापहारिण: ॥ ३८ ॥
यावतः पांशवो भूमौ विप्राणां करुणाश्रुभिः स्पृष्टाः, तावतोऽब्दान् निरङ्कुशा राजानो राजकुल्याश्च ब्रह्मदायापहारिणः कुम्भीपाकनरके पच्यन्ते।
Verse 39
स्वदत्तां परदत्तां वा ब्रह्मवृत्तिं हरेच्च य: । षष्टिवर्षसहस्राणि विष्ठायां जायते कृमि: ॥ ३९ ॥
स्वदत्तां परदत्तां वा ब्रह्मवृत्तिं यो हरति, स षष्टिवर्षसहस्राणि विष्ठायां कृमिरूपेण जायते।
Verse 40
न मे ब्रह्मधनं भूयाद् यद् गृध्वाल्पायुषो नरा: । पराजिताश्च्युता राज्याद् भवन्त्युद्वेजिनोऽहय: ॥ ४० ॥
नाहं ब्रह्मधनं कामये; यद् गृध्वन्ति तत्राल्पायुषो नराः पराजिताः राज्याच्च्युताः सन्तोऽन्यदुःखदा अहयः भवन्ति।
Verse 41
विप्रं कृतागसमपि नैव द्रुह्यत मामका: । घ्नन्तं बहु शपन्तं वा नमस्कुरुत नित्यश: ॥ ४१ ॥
विप्रं कृतागसमपि हे मामकाः, नैव द्रुह्यत; घ्नन्तं बहु शपन्तं वा तं नित्यं नमस्कुरुत।
Verse 42
यथाहं प्रणमे विप्राननुकालं समाहित: । तथा नमत यूयं च योऽन्यथा मे स दण्डभाक् ॥ ४२ ॥
यथाहं समाहितोऽनुकालं विप्रान् प्रणमे, तथा यूयमपि तान् नमत; यो मे वचनमन्यथा करोति स दण्डभाक्॥
Verse 43
ब्राह्मणार्थो ह्यपहृतो हर्तारं पातयत्यध: । अजानन्तमपि ह्येनं नृगं ब्राह्मणगौरिव ॥ ४३ ॥
ब्राह्मणस्यार्थोऽपहृतो हर्तारं नूनमधः पातयति; अजानन्तमप्येनं नृगं ब्राह्मणगौरिव॥
Verse 44
एवं विश्राव्य भगवान् मुकुन्दो द्वारकौकस: । पावन: सर्वलोकानां विवेश निजमन्दिरम् ॥ ४४ ॥
एवं द्वारकौकसः श्रावयित्वा भगवान् मुकुन्दः सर्वलोकपावनः निजमन्दिरं विवेश॥
Frequently Asked Questions
The act dramatizes Bhagavān’s role as āśraya: karma can bind a jīva to degradation, but the Lord’s direct intervention can release him instantly. The “well” functions as a narrative emblem of saṁsāra, while Kṛṣṇa’s effortless rescue shows that liberation is ultimately granted by divine grace, not merely by accumulated piety.
Nṛga, son of Ikṣvāku, was famed for extraordinary charity, especially cow-gifts to qualified brāhmaṇas. He became a lizard due to an inadvertent but unresolved offense: a brāhmaṇa’s cow wandered into his herd and was donated to another brāhmaṇa. Because neither claimant accepted restitution, the karmic fault matured, and upon choosing to suffer sinful reactions first before enjoying his piety, Nṛga fell to a lizard body until delivered by Kṛṣṇa.
Kṛṣṇa frames brāhmaṇa-dhana as spiritually “indigestible” because it is tied to sacred trust and dharma. Ordinary poison may have an antidote and harms mainly the consumer, but misappropriating brāhmaṇa property generates severe, far-reaching consequences—socially and karmically—affecting family lines and leading to hellish suffering, especially for rulers who abuse power.
The chapter implies that rulers must act with extreme caution in dāna (charity), verify rightful ownership, and seek dharmic resolution with humility. When a mistake occurs, sincere restitution should be offered, but the narrative warns that some harms cannot be “priced away” if sacred parties refuse settlement—therefore prevention, reverence, and restraint are essential in rāja-dharma.
Because the brāhmaṇa represents the social embodiment of śāstra, yajña, and spiritual learning; disrespect destabilizes dharma itself. Kṛṣṇa’s instruction is not a blanket endorsement of wrongdoing, but a mandate for kings and citizens to maintain reverence and non-violence toward sacred authority, addressing faults through proper dharmic mechanisms rather than retaliation.