Sutra 3
Devanagari script
धर्मार्थाविरोधेन कामं सेवेत न निह्सुखः स्यात् ॥ कZ_०१.७.०३ ॥
Transliteration
dharmārthāvirodhena kāmaṃ seveta na niḥsukhaḥ syāt
Translation
धर्मार्थाविरोधेन कामं सेवेत; अन्यथा न निःसुखः स्यात्।
Word by Word
धर्मार्थाविरोधेनby (acting) without conflict with dharma and artha
धर्मार्थाविरोधेन:
TypeNoun (abstract)
Rootविरुध् (वि+रुध्)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-एकवचन; अविरोध-शब्दः; समासान्ते तृतीया (…-ेन)
कामम्pleasure (kāma)
कामम्:
TypeNoun
Rootकम्
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
सेवेतshould pursue/should practice/should enjoy
सेवेत:
TypeVerb
Rootसेव्
Formलोट् (आज्ञार्थे); आत्मनेपदम्; प्रथम-पुरुष; एकवचन
नnot
न:
TypeParticle (negation)
Rootन
Formनिषेधार्थक अव्यय
निःसुखःdevoid of happiness/without pleasure
निःसुखः:
TypeAdjective (used substantively)
Rootसुख
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; ‘निः-’ उपसर्गः (वियोग/अभाव)
स्यात्would be/should be (become)
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस्
Formविधिलिङ्; परस्मैपदम्; प्रथम-पुरुष; एकवचन
FAQs
Private gratification is permissible only under a compliance-and-capacity test: it must not violate legal/ethical norms (dharma) nor undermine state resources and objectives (artha).