Sutra 9
Devanagari script
पाषण्डसंघद्रव्यमश्रोत्रियोपभोग्यं वा देवद्रव्यमाढ्यविधवाद्रव्यं वा गूढमनुप्रविश्य सार्थयानपात्राणि च मदनरसयोगेनातिसंधायापहरेत् ॥ कZ_०१.१८.०९ ॥
Transliteration
pāṣaṇḍasaṃghadravyam aśrotriyopabhogyaṃ vā devadravyam āḍhyavidhavādravyaṃ vā gūḍham anupraviśya sārthayānapātrāṇi ca madanarasayogena atisaṃdhāya apaharet
Translation
पाषण्डसंघद्रव्यम् अश्रोत्रियोपभोग्यं वा देवद्रव्यम् आढ्यविधवाद्रव्यं वा गूढम् अनुप्रविश्य सार्थयानपात्राणि च मदनरसयोगेन अतिसंधाय अपहरेत्।
Word by Word
पाषण्ड-संघ-द्रव्यम्property/wealth belonging to a heretical/heterodox sect’s congregation
पाषण्ड-संघ-द्रव्यम्:
TypeNoun
Rootद्रव्य
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; ‘पाषण्डानां संघस्य द्रव्यम्’
अश्रोत्रिय-उपभोग्यम्fit to be enjoyed/used by non-śrotriyas (non-Vedic/unauthorized persons)
अश्रोत्रिय-उपभोग्यम्:
TypeAdjective (Kṛdanta)
Rootउपभोग्य (उप√भुज्)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; ‘अश्रोत्रियैः उपभोग्यम्’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपात
देव-द्रव्यम्property belonging to a deity/temple
देव-द्रव्यम्:
TypeNoun
Rootद्रव्य
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; ‘देवस्य द्रव्यम्’
आढ्य-विधवा-द्रव्यम्property of a wealthy widow
आढ्य-विधवा-द्रव्यम्:
TypeNoun
Rootद्रव्य
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; ‘आढ्याया विधवायाः द्रव्यम्’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपात
गूढम्hidden/secretly stored
गूढम्:
TypeAdjective (Kṛdanta)
Rootगुह्/गूढ (√गुह्)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘गूढं (निहितं/गुप्तं)’
अनुप्रविश्यhaving entered stealthily
अनुप्रविश्य:
TypeGerund (Absolutive)
Rootअनु-प्र-√विश्
Formक्त्वान्त (ल्यप्) अव्यय; ‘अनुप्रवेशं कृत्वा’
सार्थ-यान-पात्राणिcontainers/vessels (cargo receptacles) of a caravan’s vehicles
सार्थ-यान-पात्राणि:
TypeNoun
Rootपात्र
Formनपुंसकलिङ्ग, बहुवचन, द्वितीया; ‘सार्थस्य यानस्य पात्राणि’ (यात्रा-वाहनसम्बद्धानि पात्राणि/भाण्डानि)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक निपात
मदन-रस-योगेनby means of an admixture/application of madana-juice (an intoxicating/deluding drug)
मदन-रस-योगेन:
TypeNoun
Rootयोग
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, तृतीया; ‘मदनरसस्य योगेन’
अतिसंधायhaving deceived/overreached (by trickery)
अतिसंधाय:
TypeGerund (Absolutive)
Rootअति-सम्-√धा
Formक्त्वान्त (ल्यप्) अव्यय; ‘अतिसन्धानं कृत्वा’ (छलयित्वा/वञ्चयित्वा)
अपहरेत्should carry off/steal away
अपहरेत्:
TypeVerb
Rootअप-√हृ
Formलोट्/विधिलिङ्? (आदेश/विधि-प्रयोग); परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: √हृ ‘हरणे’ उपसर्ग: अप-; अर्थ: ‘अपहरणं कुर्यात्’
Entities Mentioned
P
pāṣaṇḍa-saṃgha (heterodox collectives)A
aśrotriya (unauthorized beneficiaries)T
temple/deity assets (devadravya)W
wealthy widowsC
caravans (sārtha)FAQs
They represent identifiable, often weakly protected or politically marginal asset pools that can be accessed via infiltration and deception to rapidly generate funds in crisis—though ethically fraught.