Sutra 1
Devanagari script
रक्षितो राजा राज्यं रक्षत्यासन्नेभ्यः परेभ्यश्च पूर्वं दारेभ्यः पुत्रेभ्यश्च ॥ कZ_०१.१७.०१ ॥
Transliteration
rakṣito rājā rājyaṃ rakṣatyāsannebhyaḥ parebhyaśca pūrvaṃ dārebhyaḥ putrebhyaśca
Translation
रक्षितो राजा एव राज्यं रक्षति—आसन्नेभ्यः परेभ्यश्च; पूर्वं तु स्वदारेभ्यः पुत्रेभ्यश्च (रक्ष्यः)।
Word by Word
रक्षितः(when) protected / being protected
रक्षितः:
TypeParticiple
Rootरक्ष्
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; कर्मणि/भूतकर्मणि प्रयोगः; विशेषणम्
राजाthe king
राजा:
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; कर्ता
राज्यम्the kingdom / the state
राज्यम्:
TypeNoun
Rootराज्य
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; कर्म
रक्षतिprotects
रक्षति:
TypeVerb
Rootरक्ष्
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; सकर्मक
आसन्नेभ्यःfrom those nearby / from close (enemies)
आसन्नेभ्यः:
TypeAdjective (used substantively)
Rootआसन्न
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-बहुवचन; अपादान (from those who are near)
परेभ्यःfrom those far away / from distant (enemies)
परेभ्यः:
TypeAdjective (used substantively)
Rootपर
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-बहुवचन; अपादान (from those who are far/foreign)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
पूर्वम्first / beforehand
पूर्वम्:
TypeAdverb
Rootपूर्व
Formकाल/क्रमवाचक अव्यय (priority/first)
दारेभ्यःfrom (his) wives
दारेभ्यः:
TypeNoun
Rootदार
Formपुंलिङ्ग (प्रायः बहुवचनान्त), पञ्चमी-बहुवचन; अपादान (from wives)
पुत्रेभ्यःfrom (his) sons
पुत्रेभ्यः:
TypeNoun
Rootपुत्र
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-बहुवचन; अपादान (from sons)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
Entities Mentioned
R
rājā (king)D
dāra (wives/consorts)P
putra (sons)FAQs
Because proximity plus motive (succession, influence, factional capture) makes the inner circle the highest-risk vector for assassination, coercion, or policy capture.