Sutra 24
Devanagari script
परिगृहीतां दासीमाहितिकां वा संरुद्धिकामधिचरतः पूर्वः साहसदण्डः चोरडामरिकभार्यां मध्यमः संरुद्धिकामार्यामुत्तमः ॥ कZ_०४.९.२४ ॥
Transliteration
parigṛhītāṃ dāsīm āhitikāṃ vā saṃruddhikām adhicarataḥ pūrvaḥ sāhasadaṇḍaḥ coraḍāmarikabhāryāṃ madhyamaḥ saṃruddhikām āryām uttamaḥ
Translation
परिगृहीतां संरुद्धिकां दासीम् आहितिकां वा अधिचरतः (बलात्सङ्गच्छतः) पूर्वः साहसदण्डः। चोरडामरिकभार्यां मध्यमः। संरुद्धिकाम् आर्याम् उत्तमः।
Word by Word
परिगृहीताम्a woman who has been taken/kept (under someone’s protection)
परिगृहीताम्:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Root√ग्रह् (ग्रहण) उपसर्गः परि-
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; कर्मणि-भूतकृदन्त (क्त) ‘परिगृहीता’ = ‘परिगृहीत’ (taken/kept)
दासीम्a female slave
दासीम्:
TypeNoun
Rootदास
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
आहितिकाम्a hired/contracted (wage-paid) woman
आहितिकाम्:
TypeAdjective (Noun used adjectivally)
Rootआहितिक
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘दासीम्’ विशेषयति
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
संरुद्धिकाम्a confined/restrained woman
संरुद्धिकाम्:
TypeNoun (used as adjective)
Rootसंरुद्धि
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘संरुद्धि’ (confinement/illegal restraint) + ‘-का’ (possessing/connected)
अधिचरतः(two persons) have intercourse with / violate
अधिचरतः:
TypeVerb (finite)
Root√चर् (गमन/आचरण) उपसर्गः अधि-
Formलट्-लकार; प्रथमपुरुष; द्विवचन; परस्मैपद; ‘अधिचरति’ = commits sexual intercourse/violates (contextual)
पूर्वःthe first (lowest)
पूर्वः:
TypeAdjective (used substantively)
Rootपूर्व
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; ‘दण्डः’ विशेषयति
साहसदण्डःthe punishment (fine) for sāhasa (violent offence)
साहसदण्डः:
TypeNoun
Rootसाहस + दण्ड
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; ‘साहसस्य दण्डः’
चोरडामरिकभार्याम्the wife of a thief/bandit
चोरडामरिकभार्याम्:
TypeNoun
Rootचोर + डामरिक + भार्या
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘भार्या’ प्रधान; ‘चोरस्य डामरिकस्य वा भार्या’ (contextual)
मध्यमःthe middle (grade)
मध्यमः:
TypeAdjective (used substantively)
Rootमध्यम
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; (दण्डस्तरः)
संरुद्धिकाम्a confined/restrained woman
संरुद्धिकाम्:
TypeNoun (used as adjective)
Rootसंरुद्धि
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
आर्याम्a respectable/free woman
आर्याम्:
TypeNoun/Adjective
Rootआर्य
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘स्त्री’ अर्थे ‘आर्या’ = respectable/free woman
उत्तमःthe highest (grade)
उत्तमः:
TypeAdjective (used substantively)
Rootउत्तम
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; (दण्डस्तरः)
Entities Mentioned
S
saṃruddhikā (confined woman)D
dāsīĀ
āhitikāC
coraḌ
ḍāmarikaĀ
āryāFAQs
The text uses social/legal status as a proxy for protected interest and public order impact, escalating punishment for violations against higher-status protected persons.