Sutra 6
Devanagari script
वर्षारात्रमानूपग्रामाः पूरवेलामुत्सृज्य वसेयुः ॥ कZ_०४.३.०६ ॥
Transliteration
varṣārātramānūpagrāmāḥ pūravelām utsṛjya vaseyuḥ
Translation
वर्षाकाले आनूपग्रामवासिनः पूरवेलाम् उत्सृज्य प्लावनरेखातः दूरं वसेयुः।
Word by Word
वर्षाthe rainy season
वर्षा:
TypeNoun
Rootवर्षा
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (समाहार/सूची-प्रयोगः; ‘वर्षा’ = वर्षाकालः)
रात्रम्at night / during the night
रात्रम्:
TypeNoun
Rootरात्रि
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (काल-परिमाण/अवधि)
आनूपग्रामाःvillages in marshy/riverine regions
आनूपग्रामाः:
TypeNoun
Rootग्राम
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन; ‘आनूप’ = अनूप-देशसम्बद्धः (marshy/riverine)
पूरवेलाम्the flood-line / flood-bank (limit reached by floods)
पूरवेलाम्:
TypeNoun
Rootवेला
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘पूर’ = प्रवाह/प्रलय-जलप्रवाहः (flood)
उत्सृज्यhaving left / abandoning
उत्सृज्य:
TypeVerb (Gerund)
Rootउत् + सृज्
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); अर्थः—त्यक्त्वा/परित्यज्य
वसेयुःthey should reside / dwell
वसेयुः:
TypeVerb
Rootवस्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; ‘they should dwell/reside’
Entities Mentioned
Ā
ānūpa-grāmāḥ (marshland villages)P
pūra-velā (flood-line/banks)FAQs
A planned relocation away from the flood-line/banks, indicating state-enforced flood risk zoning and temporary resettlement.