Sutra 54
Devanagari script
पौर्वपौरुषिकं निधिं जानपदः शुचिः स्वकरणेन समग्रं लभेत ॥ कZ_०४.१.५४ ॥
Transliteration
paurvapauruṣikaṃ nidhiṃ jānapadaḥ śuciḥ svakaraṇena samagraṃ labheta
Translation
पौर्वपौरुषिकं निधिं जानपदः शुचिः स्वकरणेन समग्रं लभेत।
Word by Word
पौर्वपौरुषिकम्ancient and ancestral (hereditary)
पौर्वपौरुषिकम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootपौर्वपौरुषिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘निधिम्’ इत्यस्य विशेषणम् (पूर्व + पौरुषिक)
निधिम्treasure; deposit/hoard (treasury)
निधिम्:
TypeNoun
Rootनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; कर्मपदम्
जानपदःa man of the countryside; a local subject
जानपदः:
TypeNoun
Rootजनपद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; कर्ता
शुचिःpure; honest; of clean conduct
शुचिः:
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘जानपदः’ इत्यस्य विशेषणम्
स्वकरणेनby his own means/effort; personally
स्वकरणेन:
TypeNoun (instrumental phrase)
Rootस्व + करण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, तृतीया; करण/साधनम्
समग्रम्entire; complete; in full
समग्रम्:
TypeAdjective (adverbial use)
Rootसमग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘निधिम्’ इत्यस्य विशेषणम् (or adverbially ‘entirely’)
लभेतshould obtain; may receive
लभेत:
TypeVerb
Rootलभ्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘प्राप्नुयात्’ अर्थे
Entities Mentioned
L
Local resident (jānapada)K
King/State (implicit authority)FAQs
The state claims windfall/strategic treasure but protects legitimate private property when provenance and claimant credibility are strong.