Sutra 23
Devanagari script
नित्यो नित्योत्पादिको लाभो लाभोत्पादिक इति व्ययः ॥ कZ_०२.६.२३ ॥
Transliteration
nityo nityotpādiko lābho lābhotpādika iti vyayaḥ
Translation
आयः द्विविधः—(१) नित्यः (नियमितः/पुनःपुनरागच्छन्) (२) नित्योत्पादिकः (यो नित्यं लाभं जनयति)। व्ययः सः यः लाभोत्पादिकः (लाभजनकः) इति।
Word by Word
नित्यःpermanent, recurring (regular)
नित्यः:
TypeAdjective
Rootनित्य
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विशेषण (लाभः इत्यस्य)
नित्य-उत्पादिकःregularly revenue-producing
नित्य-उत्पादिकः:
TypeAdjective (compound)
Rootउत्पादिक (उत्पाद् + ण्वुल्/इक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विशेषण (लाभः इत्यस्य)
लाभःgain; income; revenue
लाभः:
TypeNoun
Rootलाभ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; कर्तृ/विषय (परिभाषा-वाक्ये)
लाभ-उत्पादिकःgain-producing; revenue-generating
लाभ-उत्पादिकः:
TypeAdjective (compound)
Rootउत्पादिक (उत्पाद् + ण्वुल्/इक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विशेषण (व्ययः इत्यस्य)
इतिthus; as (so defined)
इति:
TypeParticle/Quotative
Rootइति
Formअव्यय; परिभाषा/उद्धरण-चिह्न
व्ययःexpenditure; outlay; expense
व्ययः:
TypeNoun
Rootव्यय
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विधेय (परिभाषा)
Entities Mentioned
N
nitya (recurring income)N
nityotpādika (income-producing base)V
vyaya (expenditure)L
lābha (profit)FAQs
Nitya is the recurring flow itself; nityotpādika refers to the source or activity that generates a recurring flow.
State spending should be evaluated and prioritized by its capacity to generate returns (profit/revenue), not merely by outlay.