Sutra 3
Devanagari script
स तस्यां स्त्रीपुरुषाणां जातिगोत्रनामकर्मभिः जङ्घाग्रमायव्ययौ च विद्यात् ॥ कZ_०२.३६.०३ ॥
Transliteration
sa tasyāṃ strīpuruṣāṇāṃ jātigotranāmakarmabhiḥ jaṅghāgramāyavyayau ca vidyāt
Translation
तस्यां स्त्रीपुरुषाणां जातिगोत्रनामकर्मभिः जङ्घाग्रमायव्ययौ च विद्यात्।
Word by Word
सःhe; that person (the agent under discussion)
सः:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन
तस्याम्in that (place/instance)
तस्याम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन
स्त्रीपुरुषाणाम्of women and men
स्त्रीपुरुषाणाम्:
TypeNoun
Rootस्त्री, पुरुष
Formसमास: स्त्री+पुरुष; पुंलिङ्ग (समाहार/द्वन्द्वे सामान्यतः पुं); षष्ठी-बहुवचन
जातिcaste/class; kind; social group
जाति:
TypeNoun
Rootजाति
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (समुच्चय-गणनायाम्)
गोत्रclan; lineage
गोत्र:
TypeNoun
Rootगोत्र
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (समुच्चय-गणनायाम्)
नामname
नाम:
TypeNoun
Rootनामन्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (समुच्चय-गणनायाम्)
कर्मभिःby deeds/acts; by occupation/activities
कर्मभिः:
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-बहुवचन
जङ्घाshin; lower leg
जङ्घा:
TypeNoun
Rootजङ्घा
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (समुच्चय-गणनायाम्)
अग्रमायव्ययौthe fore/leading features and the ‘māyā-vyaya’ (deceptive outlay/loss)
अग्रमायव्ययौ:
TypeNoun
Rootअग्र, मायव्यय
Formसमास: अग्र + मायव्यय; पुंलिङ्ग; प्रथमा-द्विवचन
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
विद्यात्should know; should ascertain
विद्यात्:
TypeVerb
Rootविद् (ज्ञाने)
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञा/विधान); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
Entities Mentioned
G
Gopa (local officer)R
Residents (women and men)FAQs
It flags illicit enrichment, supports tax/fee compliance checks, and helps identify abnormal spending patterns associated with theft, smuggling, or corruption.