Sutra 4

Devanagari script

स्थानसमां शय्यामर्धापाश्रयां दुर्गे साम्नाह्याउपवाह्यानां बहिर्दम्यव्यालानाम् ॥ कZ_०२.३१.०४ ॥

Transliteration

sthāna-samāṃ śayyām ardha-āpāśrayāṃ durge sāmnāhya-upavāhyānāṃ bahir damya-vyālānām

Translation

स्थानसमां शय्याम् अर्धापाश्रयां, दुर्गे साम्नाह्य-उपवाह्यानां, बहिर्दम्य-व्यालानाम्।

Word by Word

• स्थानसमाम्: (a bed) of equal level/height with the ground (i.e., low and even)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: स्थान; सम
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; शय्याम् इति विशेषणम्

• शय्याम्: bed, sleeping place
• Type: Noun
• Root: शी (शय्) → शय्या
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; कर्म/विधेय-वस्तु

• अर्धापाश्रयाम्: having only half-support / half-leaning support (i.e., partially supported)
• Type: Adjective
• Root: अर्ध; अप-आ-श्रि (आश्रय)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; शय्याम् इति विशेषणम्

• दुर्गे: in the fort
• Type: Noun
• Root: दुर्ग
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-एकवचन; अधिकरणम्

• साम्नाह्य: of the equipped/fully harnessed
• Type: Adjective (derived)
• Root: सम्-नह् (सन्नाह)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-बहुवचन; उपवाह्यानाम् इति विशेषणम्

• उपवाह्यानाम्: of the mounts/vehicles fit to be ridden/driven (i.e., ready transport)
• Type: Noun/Adjective (gerundive used as noun)
• Root: उप-वाह् (उपवाह्य)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-बहुवचन; सम्बन्धः (genitive)

• बहिः: outside
• Type: Indeclinable
• Root: बहिस्
• Form: अव्यय; देशवाचक

• दम्यव्यालानाम्: of the tameable/controllable wild beasts (dangerous animals)
• Type: Noun (compound)
• Root: दम्य; व्याल
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-बहुवचन; सम्बन्धः (genitive)

Entities Mentioned

• fort (durga)
• service-ready elephants
• taming elephants
• dangerous elephants

More Details

FAQs

What governance logic underlies keeping some elephants inside the fort and others outside?

It is a tiered-security model: high-readiness assets are protected and rapidly deployable; high-risk/unstable assets are isolated to reduce internal threat and accidents.