Sutra 8

Devanagari script

कुट्टकरोचकसक्तुशुक्तपिष्टकर्म तज्जीवनेषु तैलपीडनमौद्रचाक्रिकेष्विक्षूणां च क्षारकर्म संहनिका ॥ कZ_०२.१५.०८ ॥

Transliteration

kuṭṭakarocakasaktuśuktapiṣṭakarma tajjīvaneṣu tailapīḍanam audracākrikeṣu ikṣūṇāṃ ca kṣārakarma saṃhanikā.

Translation

कुट्टन-रोचन-सक्तु-शुक्त-पिष्ट-निर्माणादिषु येषां जीविका, तेषु तैलपीडनादि कर्मापि; औद्र-चाक्रिकेषु च इक्षूणां क्षारकर्म (गुड-क्षारादि-प्रक्रिया) । एतत् ‘संहनिका’ इति (समाहृत-शीर्षे) निर्दिश्यते ।

Word by Word

• कुट्टक: pounders / grain-pounders (workers)
• Type: Noun
• Root: कुट्टक
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (सूत्र-शैली: सूचीकरण)

• रोचक: makers/sellers of condiments or flavouring agents
• Type: Noun
• Root: रोचक
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (सूचीकरण)

• सक्तु: parched grain-flour (sattu)
• Type: Noun
• Root: सक्तु
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (सूचीकरण)

• शुक्त: sour/fermented liquid (vinegar-like)
• Type: Noun
• Root: शुक्त
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (सूचीकरण)

• पिष्ट: flour / ground paste
• Type: Noun
• Root: पिष्ट
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (सूचीकरण)

• कर्म: the occupations/operations (relating to those items/workers)
• Type: Noun
• Root: कर्मन्
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; पूर्वपदानि (कुट्टक-रोचक-सक्तु-शुक्त-पिष्ट) इत्येषां कर्म (व्यवसाय/कार्य)

• तत्: in those
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: सर्वनाम; सप्तमी बहुवचन (तत्-जीवनेषु)

• जीवनेषु: livelihoods/means of living
• Type: Noun
• Root: जीवन
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी बहुवचन; ‘तत्’ इति विशेषणसहितम्

• तैल: oil
• Type: Noun
• Root: तैल
• Form: नपुंसकलिङ्ग; (समासपूर्वपद)

• पीडन: oil-pressing / extraction of oil
• Type: Noun
• Root: पीडन
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; तैलस्य पीडनम् (तेल-निष्कर्षण)

• मौद्र: mint/coin-related workers (moneyers)
• Type: Noun/Adjective
• Root: मौद्र
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी बहुवचन (मौद्र-चाक्रिकेषु)

• चाक्रिकेषु: wheel/rotary-device workers (e.g., mill/wheel operators)
• Type: Noun
• Root: चाक्रिक
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी बहुवचन; मौद्रैः सह समाहार-द्वन्द्वः (मौद्र-चाक्रिकेषु)

• इक्षूणाम्: of sugarcane(s)
• Type: Noun
• Root: इक्षु
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• क्षार: alkali
• Type: Noun
• Root: क्षार
• Form: पुंलिङ्ग; (समासपूर्वपद)

• कर्म: alkali-making process/industry
• Type: Noun
• Root: कर्मन्
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; क्षारस्य कर्म (निर्माण-प्रक्रिया/उद्योग)

• संहनिका: a grouped category/collective heading (classification)
• Type: Noun
• Root: संहनिका
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; (सूत्र-शैली: शीर्ष/नियम-नाम)

Entities Mentioned

• oil pressers
• mill/press establishments
• sugarcane processors
• workshop supervisors (implied)

More Details

FAQs

What is the governance purpose of listing specific workshop operations?

To define regulated processes, assign responsibility, and enable standardized inspection and accounting across state-run production units.

How does this help anti-corruption control?

Clear process categories reduce ambiguity in output norms and make it harder to disguise diversion or underreporting of production.