Sutra 27
Devanagari script
उदारकस्तुल्यः यवा गोधूमाश्च क्षुण्णाः तिला यवा मुद्गमाषाश्च घृष्टाः ॥ कZ_०२.१५.२७ ॥
Transliteration
udārakas-tulyaḥ yavā godhūmāś ca kṣuṇṇāḥ tilā yavā mudga-māṣāś ca ghṛṣṭāḥ
Translation
उदारकस्तुल्यः—यवगोधूमाः क्षुण्णाः; तिलयवाः घृष्टाः; मुद्गमाषाश्च घृष्टाः।
Word by Word
उदारकःthe preparation called ‘udāraka’ (a kind of food/cake)
उदारकः:
TypeNoun (adjectival)
Rootउदारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; गुणवाचक-विशेषणम्
तुल्यःsimilar; of the same kind
तुल्यः:
TypeNoun (adjectival)
Rootतुल्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; ‘उदारकः’ इत्यस्य विशेषणम्
यवाःbarley (grains)
यवाः:
TypeNoun
Rootयव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-बहुवचनम्
गोधूमाःwheat (grains)
गोधूमाः:
TypeNoun
Rootगोधूम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-बहुवचनम्
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
क्षुण्णाःpounded; crushed (into meal)
क्षुण्णाः:
TypeParticiple
Rootक्षुद् (क्षुण्ण)
Formभूतकृदन्तः (क्त), प्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘यवाः गोधूमाः’ इत्यस्य विशेषणम्
तिलाःsesame seeds
तिलाः:
TypeNoun
Rootतिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-बहुवचनम्
यवाःbarley (grains)
यवाः:
TypeNoun
Rootयव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-बहुवचनम्
मुद्गमाषाःgreen gram and black gram/beans
मुद्गमाषाः:
TypeNoun
Rootमुद्ग + माष (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-बहुवचनम्; ‘मुद्गाः च माषाः च’
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
घृष्टाःrubbed/ground (processed by friction; often implying roasting/parching)
घृष्टाः:
TypeParticiple
Rootघृष् (घृष्ट)
Formभूतकृदन्तः (क्त), प्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘तिलाः यवाः मुद्गमाषाः’ इत्यस्य विशेषणम्
Entities Mentioned
U
udārakaB
barley (yava)W
wheat (godhūma)S
sesame (tila)M
mung (mudga)B
black gram (māṣa)FAQs
It creates a single accounting category so storekeepers can issue rations and record consumption using standardized equivalences despite different processing states.
Because processing changes usable yield and weight; the state needs explicit equivalence rules to prevent pilferage and disputes in measurement.