Sutra 15

शत्रुमुत्पाट्य पार्ष्णिग्राहादानमर्थोऽनर्थानुबन्धः ॥ कZ_०९.७.१५ ॥

śatrum utpāṭya pārṣṇigrāhādānam artho'narthānubandhaḥ

शत्रुम् उत्पाट्य पार्ष्णिग्राहात् आदानम् अर्थः, अनर्थानुबन्धः।

शत्रुम्the enemy
शत्रुम्:
TypeNoun
Rootशत्रु
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
उत्पाट्यhaving uprooted/destroyed (completely)
उत्पाट्य:
TypeVerb (Gerund)
Rootउत्√पट् (पट्/पाट्)
Formक्त्वान्त (ल्यप्) अव्यय; पूर्वकर्म-क्रिया; अर्थः ‘उत्पाटयित्वा/समूलं नाशयित्वा’
पार्ष्णिग्राहात्from the rear-enemy (the one who seizes the heel)
पार्ष्णिग्राहात्:
TypeNoun
Rootपार्ष्णिग्राह
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी-एकवचन; ‘पार्ष्णेः ग्राहः’ (पार्ष्णि-ग्रह)
आदानम्taking/appropriation
आदानम्:
TypeNoun (Action noun)
Rootआ√दा
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; भाव/क्रियानाम (आदान = ग्रहण/स्वीकरण/अपहरण)
अर्थःbenefit; advantageous course
अर्थः:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन
अनर्थानुबन्धः(something) followed by harmful consequences; having a harmful sequel
अनर्थानुबन्धः:
TypeNoun
Rootअनर्थानुबन्ध
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; विग्रहः ‘अनर्थस्य अनुबन्धः’ = अनर्थ-परिणाम-सम्बन्धः/अनुगामी
Ś
śatru
P
pārṣṇigrāha

FAQs

Seizing from the rear-enemy can open a new front, provoke retaliation, or destabilize rear security immediately after a major war.

Secure the rear and consolidate before opportunistic seizures; sequencing is strategy.