Vamana Purana — Rudra's Wrath & Kalarupa, Shloka 19
Rudra’s Wrath at Daksha’s Sacrifice and the Iconography of Kālarūpa through the Zodiac
Devanagari script
भगो/भिवीभ्य पूषाणं पतितं रुधिरोक्षितम् नेत्राभ्यां घोररूपाभ्यां वृषध्वजमवैक्षत
Transliteration
bhago/bhivībhya pūṣāṇaṃ patitaṃ rudhirokṣitam netrābhyāṃ ghorarūpābhyāṃ vṛṣadhvajamavaikṣata
Translation
Бхага, объятый страхом, увидел Пушана, павшего и окровавленного; затем, с грозным выражением глаз, он устремил взор на Вришадхваджу (Шиву).
Word by Word
भगःBhaga (a deity)
भगः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhaga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अभिवीभ्यhaving become afraid / fearing
अभिवीभ्य:
पूर्वक्रिया (prior action)
TypeIndeclinable
Rootabhi-vi-bhī (भी धातु (धातु) + अभि/वि-उपसर्ग)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
पूषाणम्Pūṣan
पूषाणम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpūṣan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
पतितम्fallen
पतितम्:
कर्म-विशेषण (object qualifier)
TypeAdjective
Rootpatita (कृदन्त; पत् धातु (धातु), क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण
रुधिर-उक्षितम्sprinkled with blood
रुधिर-उक्षितम्:
कर्म-विशेषण (object qualifier)
TypeAdjective
Rootrudhira (प्रातिपदिक) + ukṣita (कृदन्त; उक्ष् धातु (धातु), क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (रुधिरेण उक्षितम्)
नेत्राभ्याम्with (his) two eyes
नेत्राभ्याम्:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootnetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), द्विवचन
घोर-रूपाभ्याम्of dreadful form
घोर-रूपाभ्याम्:
करण-विशेषण (instrument qualifier)
TypeAdjective
Rootghora (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन; कर्मधारय (घोरं रूपं ययोः) — नेत्रयोः विशेषणम्
वृष-ध्वजम्Vṛṣadhvaja (Śiva, whose banner is the bull)
वृष-ध्वजम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvṛṣa (प्रातिपदिक) + dhvaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वृषस्य ध्वजः) — शिव-पर्यायः
अवैक्षतlooked at / beheld
अवैक्षत:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootava-īkṣ (ईक्ष् धातु (धातु) + अव-उपसर्ग)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Speakers
Not explicit in the given excerpt; typically framed within Pulastya–Nārada narration in the Vāmana Purāṇa
Primary Deities
Śiva (Vṛṣadhvaja)BhagaPūṣan
Key ThemesShaivismDaitya-Deva ConflictDivine wrath and aweRitual hierarchy (deities of yajña humbled)
Verse Rasa (Emotional Flavour)
{ "primaryRasa": "bhayanaka", "secondaryRasa": "raudra", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }