Verse 31

Yagyavalkya

Sanskrit (Devanagari)

यत्र सुप्ता जना नित्यं प्रबुद्धस्तत्र संयमी ।

प्रबुद्धा यत्र ते विद्वान् सुषुप्तिं याति योगिराट् ॥३१॥

Padapatha (Word Split)

यत्र । सुप्ताः । जनाः । नित्यम् । प्रबुद्धः । तत्र । संयमी ।

प्रबुद्धाः । यत्र । ते । विद्वान् । सुषुप्तिम् । याति । योगि-राट् ॥३१॥

IAST Transliteration

yatra suptā janā nityaṃ prabuddhas tatra saṃyamī | prabuddhā yatra te vidvān suṣuptiṃ yāti yogirāṭ ||31||

Translation

Там, где люди всегда спят, там бодрствует обуздавший себя; а там, где они бодрствуют, там мудрый владыка йогинов входит в глубокий сон.

Academic Translation

Where people are always asleep, there the self-controlled one is awake; where those (people) are awake, there the wise sovereign of yogins enters deep sleep.

Verse Context

• Jñāna (awakening) versus avidyā (sleep); turīya as the yogin’s standpoint beyond waking/sleep
• Mahavakya: Indirectly supports ‘prajñānaṃ brahma’ (Aitareya) by contrasting true wakefulness (prajñā) with worldly ‘sleep’ (avidyā).
• Yajur
• Śukla-Yajurveda (Vājasaneyī) — traditional association; text is a late Yoga-Upaniṣad with fluid śākhā attribution Shakha
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka)