HomeUpanishadsKatharudraVerse 26
Previous Verse
Next Verse

Verse 26

Katharudra

अस्थिस्नाय्वादिरूपोऽयं शरीरं भाति देहिनाम् । योऽयमन्नमयो ह्यात्मा भाति सर्वशरीरिणः ॥ ततः प्राणमयो ह्यात्मा विभिन्नश्चान्तरः स्थितः । ततो विज्ञान आत्मा तु ततोऽन्यश्चान्तरः स्वतः ॥ आनन्दमय आत्मा तु ततोऽन्यश्चान्तरस्थितः । योऽयमन्नमयः सोऽयं पूर्णः प्राणमयेन तु ॥ मनोमयेन प्राणोऽपि तथा पूर्णः स्वभावतः । तथा मनोमयो ह्यात्मा पूर्णो ज्ञानमयेन तु ॥ आनन्देन सदा पूर्णः सदा ज्ञानमयः सुखम् । तथानन्दमयश्चापि ब्रह्मणोऽन्येन साक्षिणा ॥ सर्वान्तरेण पूर्णश्च ब्रह्म नान्येन केनचित् । यदिदं ब्रह्मपुच्छाख्यं सत्यज्ञानद्वयात्मकम् ॥

अस्थि-स्नायु-आदि-रूपः अयम् शरीरम् भाति देहिनाम् । यः अयम् अन्न-मयः हि आत्मा भाति सर्व-शरीरिणः ॥ ततः प्राण-मयः हि आत्मा विभिन्नः च अन्तरः स्थितः । ततः विज्ञानः आत्मा तु ततः अन्यः च अन्तरः स्वतः ॥ आनन्द-मयः आत्मा तु ततः अन्यः च अन्तर-स्थितः । यः अयम् अन्न-मयः सः अयम् पूर्णः प्राण-मयेन तु ॥ मनो-मयेन प्राणः अपि तथा पूर्णः स्व-भावतः । तथा मनो-मयः हि आत्मा पूर्णः ज्ञान-मयेन तु ॥ आनन्देन सदा पूर्णः सदा ज्ञान-मयः सुखम् । तथा आनन्द-मयः च अपि ब्रह्मणः अन्येन साक्षिणा ॥ सर्व-अन्तरेण पूर्णः च ब्रह्म न अन्येन केनचित् । यत् इदम् ब्रह्म-पुच्छ-आख्यम् सत्य-ज्ञान-द्वय-आत्मकम् ॥

asthisnāyuvādirūpo ’yaṃ śarīraṃ bhāti dehinām | yo ’yam annamayo hy ātmā bhāti sarvaśarīriṇaḥ || tataḥ prāṇamayo hy ātmā bhinnaś cāntaraḥ sthitaḥ | tato vijñāna ātmā tu tato ’nyaś cāntaraḥ svataḥ || ānandamaya ātmā tu tato ’nyaś cāntarasthitaḥ | yo ’yam annamayaḥ so ’yaṃ pūrṇaḥ prāṇamayena tu || manomayena prāṇo ’pi tathā pūrṇaḥ svabhāvataḥ | tathā manomayo hy ātmā pūrṇo jñānamayena tu || ānandena sadā pūrṇaḥ sadā jñānamayaḥ sukham | tathānandamayaś cāpi brahmaṇo ’nyena sākṣiṇā || sarvāntareṇa pūrṇaś ca brahma nānyena kenacit | yad idaṃ brahmapucchākhyaṃ satyajñānadvayātmakam ||

Здесь повторяется наставление: тело из костей и сухожилий пронизано «пищевым» Атманом; внутри него пребывает отличный «дыхательный» Атман; внутри него — Атман разумения; внутри него — Атман блаженства; а за пределами даже блаженства — Брахман как внутренний Свидетель, полный внутри всего, именуемый «хвостом Брахмана», характеризуемый как Истина и Знание.

This repeats the teaching that the body of bone and sinew is pervaded by the food-self; within it is the distinct vital-breath-self; within that the cognition-self; within that the bliss-self; and beyond even bliss is Brahman as the inner witness, full within all, called the ‘Brahman-tail,’ characterized as truth and knowledge.

Reiteration of pañca-kośa analysis culminating in Brahman as sākṣinMahavakya: Indirectly grounds mahāvākya contemplation by negating identification with kośas and affirming the witnessing Brahman as one’s true Self.Krishna YajurvedaChandas: Mixed/Anuṣṭubh-like śloka (later metrical Upaniṣadic style).