Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 141

Devanagari script

यदि कश्चित्कुलेऽस्माकं जातस्तद्भक्षयिष्यति । पातयिष्यति नः सर्वांस्तदस्माकं महद्भयम्

Transliteration

yadi kaścitkule'smākaṃ jātastadbhakṣayiṣyati | pātayiṣyati naḥ sarvāṃstadasmākaṃ mahadbhayam

Translation

Если кто-либо, родившийся в нашем роду, станет вкушать это, он низринет нас всех в погибель. В этом наш великий страх.

Word by Word

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: अव्यय; शर्तार्थक-समुच्चय (conditional particle)

• कश्चित्: someone, anyone
• कश्चित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कश्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), एकवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun)

• कुले: in the family
• कुले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th case), एकवचन; अधिकरण (locative)

• अस्माकम्: of us, our
• अस्माकम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th case), बहुवचन; सम्बन्ध (genitive)

• जातः: born
• जातः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; कर्तरि-प्रयोग; अर्थः ‘born’

• तत्: that (it)
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन; कर्म (object)

• भक्षयिष्यति: will eat, will consume
• भक्षयिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भक्ष् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future); प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• पातयिष्यति: will cause to fall, will destroy
• पातयिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु) → पातय् (णिच् causative)
• Form: लृट्; प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative)

• नः: of us, our
• नः: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th case), बहुवचन; एन्क्लिटिक रूप; सम्बन्ध (genitive)

• सर्वान्: all (of us)
• सर्वान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन; कर्म (object)

• तत्: that (indeed)
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विषय-निर्देश (correlative)

• अस्माकम्: for us / of us
• अस्माकम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, बहुवचन; सम्बन्ध

• महत्: great
• महत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifier)

• भयम्: fear
• भयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

Speaker

Brāhmaṇas

Visual Art Cues

Scene: A tense council-like moment: elders or family members express fear that a forbidden act of eating by a descendant will bring ruin upon the whole lineage; faces show anxiety and moral gravity.

Characters & Entities

• Brāhmaṇas
• Lineage/ancestors (implicit)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Unrighteous gain can taint an entire family line; dharma is upheld to protect both descendants and ancestors.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific site is named in this verse; it continues the ethical discussion within a tīrtha-mahātmya narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

A cautionary restraint: avoid any act of consuming/appropriating what is deemed sacred/for worship.