Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

सुग्रीवस्य शतवलि-प्रेषणम्

Sugriva’s Commission to Satavali for the Northern Search

उद्भूतपुलिनास्तत्र जातरूपैश्च निम्नगाः।सर्वरत्नमयैश्चित्रैरवगाढा नगोत्तमैः।।।।जातरूपमयैश्चापि हुताशनसमप्रभैः।

udbhūtapulinās tatra jātarūpaiś ca nimnagāḥ | sarvaratnamayaiś citrair avagāḍhā nagottamaiḥ॥ jātarūpamayaiś cāpi hutāśanasamaprabhaiḥ॥

Там у рек берега поднимаются золотыми отмелями; а лучшие горы, пёстрые от всякого рода самоцветов, уходят в те воды — тоже золотые — и сияют, как пламя огня.

udbhūta-pulināḥhaving raised sandbanks
udbhūta-pulināḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootudbhūta (कृदन्त, ud-√bhū) + pulina (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः "उद्भूतानि पुलिनानि यस्याः" (बहुव्रीहि-प्रायः अर्थे) किन्तु रूपतः विशेषण-समास; विशेषण (निम्नगाः)
tatrathere
tatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
jātarūpaiḥwith gold/golden
jātarūpaiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootjātarūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
nimnagāḥrivers
nimnagāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnimnagā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
sarva-ratna-mayaiḥmade of all kinds of gems
sarva-ratna-mayaiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + ratna (प्रातिपदिक) + maya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः "सर्वरत्नमय"; विशेषण
citraiḥvariegated
citraiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootcitra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
avagāḍhāḥhaving entered/embedded
avagāḍhāḥ:
Kriya (क्रिया/वर्णन)
TypeVerb
Rootava-√gāh (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (निम्नगाः) "entered/immersed"
nagottamaiḥwith the best mountains
nagottamaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootnaga (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः "नगानाम् उत्तमाः"
jātarūpa-mayaiḥmade of gold
jātarūpa-mayaiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootjātarūpa (प्रातिपदिक) + maya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः "जातरूपमय"; विशेषण
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि (also/even)
hutāśana-sama-prabhaiḥwith radiance equal to fire
hutāśana-sama-prabhaiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Roothutāśana (प्रातिपदिक) + sama (प्रातिपदिक) + prabhā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः "हुताशनसमप्रभ"; विशेषण

'There the sandy river banks are rich with all kinds of colourful gems resplendent with the brightness of gold. Gold and gems glowing like fire in the best of mountains have entered these rivers.

R
rivers (nimnagāḥ)
M
mountains (nagottama)
G
gold (jātarūpa)
G
gems (ratna)

FAQs

Dharma is suggested as a principle of right ‘placement’ and right ‘flow’: even splendor (gold, gems) is shown as integrated into a larger harmony—rivers, banks, and mountains functioning together.

Sugriva depicts the extraordinary physical markers of the northern realm to help the search party recognize the terrain described in tradition.

Reliability: Sugriva’s account is consistent and detailed, strengthening trust in his command.