Shloka 21

सुग्रीवस्य शतवलि-प्रेषणम्

Sugriva’s Commission to Satavali for the Northern Search

Devanagari script

तं तु शीघ्रमतिक्रम्य कान्तारं रोमहर्षणम्।कैलासं पाण्डुरं शैलं प्राप्य हृष्टा भविष्यथ।।।।

Transliteration

taṃ tu śīghram atikramya kāntāraṃ roma-harṣaṇam |

kailāsaṃ pāṇḍuraṃ śailaṃ prāpya hṛṣṭā bhaviṣyatha ||4.43.21||

Translation

Но, быстро миновав ту пустынную глушь, от которой волосы встают дыбом, вы возрадуетесь, достигнув бледно-белой горы Кайласы.

Word by Word

• तम्: that (region)
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle; contrast/emphasis)

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव/क्रियाविशेषणरूपेण अव्यय (adverb)

• अतिक्रम्य: having crossed
• अतिक्रम्य: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: अति-क्रम् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त (gerund)

• कान्तारम्: wilderness
• कान्तारम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कान्तार (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग

• रोम-हर्षणम्: hair-raising
• रोम-हर्षणम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रोम (प्रातिपदिक) + हर्षण (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (रोम्णां हर्षणम्), द्वितीया एकवचन नपुंसकलिङ्ग; कान्तारम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• कैलासम्: Kailasa
• कैलासम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कैलास (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन, पुंलिङ्ग

• पाण्डुरम्: pale-white
• पाण्डुरम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाण्डुर (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया एकवचन पुंलिङ्ग; शैलम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• शैलम्: mountain
• शैलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शैल (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन, पुंलिङ्ग

• प्राप्य: having reached
• प्राप्य: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त (gerund; ल्यप्), ‘having reached’

• हृष्टाः: delighted
• हृष्टाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: हृष्ट (प्रातिपदिक; √हृष् क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP used adjectivally), प्रथमा बहुवचन पुंलिङ्ग; यूयम् (you all) इति कर्तृ-सम्बन्धि

• भविष्यथ: you will be
• भविष्यथ: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन

Context

'Crossing that horripilating, desolate place quickly, you will be happy to reach the snowy Kailasa mountain.

Characters & Entities

• Kantara (wilderness)
• Kailasa (mountain)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is sustained effort supported by hope: righteous work often demands crossing fearsome hardship before reaching clarity and success.

What is the narrative situation?

Sugrīva encourages the searchers: after a terrifying wilderness, they will arrive at Kailāsa, a notable and uplifting landmark.

Which character virtue is emphasized?

Courage joined with optimism—pressing forward quickly through danger, trusting that perseverance yields progress.